Vergi, Maliye, Ekonomi, Sosyal Güvenlik, Ticaret Hukuku Hakkındaki Herşeyyeni e-konomi
Nazmi KARYAĞDI
03 Kasım 2013Nazmi KARYAĞDI
381OKUNMA

Vergi Borcu Varken Yaptırılamayacak İşlemler

Belli tutarı aşan vergi borcunuz varsa bazı işlemleri yapmanız ya da yaptırmanız mümkün değil. Bu nedenle de öncelikle vergi borcunuzu kapatmanız gerekiyor. 

Temel amacı, Devletin vergi toplama kabiliyetini artırmak olan “vergi borcu varken işlem yaptırılamaması” kuralı, pek çok ülkede de benzeri şekilde uygulanıyor.

Ancak bu süreç, aşağıda açıklandığı üzere, kişinin talebinin ilgili kamu kurum ve kuruluşunca işleme alınmadan önce, vergi dairesinden “Vergi borcu yoktur” yazısının getirilmesinin istenmesi ile başlamakta.

Her türlü vergi borcu kapsama giriyor mu?

Toplamda 1.000 lirayı aşan ve ödeme vadesi geçmiş olan;

• gelir vergisi, kurumlar vergisi, katma değer vergisi, özel tüketim vergisi, özel iletişim vergisi, banka ve sigorta muameleleri vergisi, gelir ve kurumlar vergisine ilişkin stopajlar, geçici vergi ile bu vergi türlerine ait vergi ziyaı cezaları, gecikme zammı ve gecikme faizi, borcu varsa ilk yapılması gereken bu borcu ödemek olacak.

Borcun tutarı 1.000 liranın altındaysa veya motorlu taşıtlar vergisi, damga vergisi gibi kapsama girmeyen vergilerde borç varsa talep edilen işlemler ilgili kurumlarca yapılmak zorunda.

Borcunuz 1.000 liranın üzerindeyse hangi işlemleri yaptırmazsınız?

  1. Kamu İhale Kanunu’na tabi kurumlara Kanun kapsamında mal ve hizmet satılmışsa ve bedeli 2.000 liranın üzerinde ise mevcut vergi borcu mahsup edilerek (kapatılarak) kalan tutar ilgili kişiye ödenir.
  2. Kanun, kararname ve diğer mevzuat çerçevesinde Devlet yardımı, teşvik ve destek adı altında hak edilen ve 1.000 liranın üzerindeki tutarlar için ödeme yapılmaz. Ancak borç mahsup edilerek ödeme yapılır.
  3. Maden arama ruhsatnamesinin verilmesi, bu ruhsatnamelerin birleştirilmesi, süresinin uzatılması, devir ve intikaller ile işletme iznine ilişkin işlemler yapılmaz.
  4. Silah taşıma ve bulundurma vesikaları ile yivsiz tüfek ruhsatnameleri “(10/7/1953 tarihli ve 6136 sayılı Ateşli Silahlar ve Bıçaklar ile Diğer Aletler Hakkında Kanunun 7 nci maddesinin birinci fıkrasının (1), (2), (3) ve (4) numaralı bentleri ile 21/3/1991 tarihli ve 91/1779 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Ateşli Silahlar ve Bıçaklar ile Diğer Aletler Hakkında Yönetmeliğin 7 nci maddesinin birinci fıkrasının (a) ve (c) bentlerinde sayılanların talepleri hariç) talepleri yerine getirilmez.

Yeni getirilen muafiyetler
Maliye Bakanlığı’nca (Gelir İdaresi Başkanlığı) 1 Kasım 2013’te yayınlanan Genel Tebliğle 4. maddede yer alan “Silah taşıma ve bulundurma vesikaları ile yivsiz tüfek ruhsatnameleri” kısmına bazı istisnalar getirilmiştir. Bu istisnalar ya da vergisel tabirle kişilere sağlanan muafiyetler şunlar:

  1. Cumhurbaşkanı, Başbakan ve Bakanlar, Yasama Organı Üyeleri ile bu görevlerde bulunmuş olanlar,
  2. Özel kanunlarına göre silah taşıma yetkisine sahip bulunanlar,
  3. Bakanlar Kurulu Kararı ile silah taşıyabileceklerine karar verilen Devlet, belediye, özel idare ve kamu iktisadi teşebbüsleri memur ve mensupları,
  4. A) Mahkeme kararı ile ya da haklarında verilen mahkumiyet kararının sonucu olarak Türk Silahlı Kuvvetlerinden tart ve ihraç edilenler, rütbesinin geri alınmasına hükmolunanlar ile 926 sayılı Kanunun 50 nci maddesinin (c) bendi, 3269 sayılı Kanunun 16 ncı maddesinin üçüncü fıkrası ve 3466 sayılı Kanunun 15 inci maddesi uyarınca disiplinsizlik veya ahlaki durumları sebebiyle ayırma işlemine tabi tutulanlar, 3269 sayılı Kanunun 12 nci maddesi uyarınca başarısız görülenler ile 3466 sayılı Kanunun 13 ve 16 ncı maddeleri uyarınca ilişikleri kesilenler veya 1402 sayılı Kanunun 2 nci maddesi uyarınca emekli edilenler hariç olmak üzere emekli subay, astsubay, uzman jandarma ve uzman erbaşlar ile mecburi hizmetini tamamlayarak istifa etmek suretiyle Türk Silahlı Kuvvetlerinden ayrılan subay, astsubay, ve uzman jandarmalar ve en az on yıl görev yapıp sözleşmelerinin uzatılmaması sonucu veya kendi isteğiyle Türk Silahlı Kuvvetlerinden ayrılan uzman erbaşlar,

    B) Disiplin kurulları veya mahkeme kararıyla meslekten veya Devlet memurluğundan çıkarılanlar ya da haklarında verilen mankümiyet kararı sonucu memuriyetle ilişiği kesilenler veya sicilen ya da 1402 sayılı Kanunun 2 nci maddesi gereğince emekli edilenler hariç olmak üzere,
    1. Vali ,vali muavini, kaymakam ve bucak müdürlüğünden veya mülki idare amirliği hizmetlerinden,
    2. Hakim, C. Savcısı ve C. Savcı yardımcısı ile bu meslekten sayılanlardan,
    3. Emniyet hizmetleri sınıfına dahil kadrolarda çalışan personelden,
    4. MİT hizmetleri mensuplarından,
    5. Çarşı ve mahalle bekçilerinden,

Emekli olanlar.* (*10/7/1953 tarihli ve 6136 sayılı Ateşli Silahlar ve Bıçaklar ile Diğer Aletler Hakkında Kanunun 7 nci maddesinin birinci fıkrasının (1), (2), (3) ve (4) numaralı bentleri)

Can güvenliği nedeniyle kişilerin talebi üzerine Valilerce silah taşıma ruhsatı verilen;

  • Yaptıkları iş, sosyal, ekonomik, kültürel ve mesleki faaliyetleri ya da bulundukları yer ve zaman itibarıyla can güvenliklerinin ciddi ve harici tehdit ve tehlikelere maruz kalacağı kuvvetle muhtemel olduğu anlaşılan Türk vatandaşları ile karşılıklılık esasına göre ülkemizde çalışma ve ikamet izni sahibi yabancı uyruklu şahıslar,
  • Bakanlığın muvafakatı alınmak şartıyla, 3419 sayılı Bazı Suç Failleri Hakkında Uygulanacak Hükümlere Dair Kanun uyarınca teslim olan veya güvenlik kuvvetlerine yardımcı oldukları için koruma altına alınanlar. (21/3/1991 tarihli ve 91/1779 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Ateşli Silahlar ve Bıçaklar ile Diğer Aletler Hakkında Yönetmeliğin 7 nci maddesinin birinci fıkrasının (a) ve (c) bentlerinde sayılanlar)

 

Önce “Vergi borcu yoktur” yazısı alınmalı
Yukarıda belirttiğimiz işlemler yapılmadan önce vergi borcunuzun olmadığına dair bir yazıyı ibraz etmeniz gerekmekte.

Mükellef olanlarda “vergi borcu yoktur” yazısının mutlaka bağlı bulunulan vergi dairesinden alınması gerekiyor. Alınan yazı düzenlendiği tarihten itibaren 15 gün süre ile geçerli.

Ayrıca İnternet vergi dairesinden elektronik ortamda başvuruda bulunarak da “vergi borcu yoktur yazısı” almak mümkün.

Eğer kişi vergi mükellefi değilse, herhangi bir vergi dairesinden, kapsama giren vergilere ilişkin olarak mükellefiyetinin olmadığına dair bir yazı alınması gerekiyor.

Vergi borcu olsa da işlem yapılması gereken haller
Vadesi geçmiş vergi borcu olsa da yargı mercilerince bu borcun takibi durdurulmuşsa veya yasa gereği takibi durdurulan borç sözkonusu ise kişilerin işlem taleplerinin yerine getirilmesi gerekiyor.

Ayrıca tecil edilmiş borçlar, tecil şartlarına uygun bir şekilde ödendiği sürece, vergi borcu yokmuş gibi işlem yapılmakta.

Vergi borcu yoktur yazısı aranmadan işlem yapılmışsa?
Kamu kurum ve kuruluşları, vergi borcu olan kişilerden “vergi borcu yoktur” yazısı almaksızın bir başka ifadeyle bu kişilere vergi borçlarını kapattırmaksızın işlem yaparlarsa bu kurum ve kuruluşlar Kabahatler Kanunu çerçevesinde 2013 yılı için 2.928 lira ceza ödemek zorunda kalacaklardır.