Vergi, Maliye, Ekonomi, Sosyal Güvenlik, Ticaret Hukuku Hakkındaki Herşeyyeni e-konomi
Mehmet YILMAZ
24 Eylül 2018Mehmet YILMAZ
221OKUNMA

OVP Gitti YEP Geldi

Bu çalışmada, daha önce ortalama 70 sayfa şeklinde yer alan Orta Vadeli Program (OVP) ile 20 sayfa civarında olan Yeni Ekonomik Programı (YEP) incelenmiştir.

Çalışmanın ilk kısmında kısaca YEP’de yer alan hususlara değinilmiş devamında ise son OVP ile YEP hedeflerine aynı tablolarda yer verilmiştir.

YEP’de Neler Var?

  • YEP; dengeleme, disiplin ve değişim adı altında 3 temele oturtulmuştur.
  • Ana söylemi “yeni bir başarı hikâyesi”dir.
  • 2002/2013 yılları arası başarı, 2013/2018 yılları arası başarısızlık olarak görülüyor. Başarısızlığın sebebi Gezi/17-25 Aralık ve 15 Temmuz darbe girişimi gösteriliyor.
  • Suriye kaynaklı riskten söz edilmektedir.
  • Yeni hükümet sistemi avantaj olarak görülüyor.
  • ABD kaynaklı döviz kuruna vurgu yapılıyor. Buna bağlı faiz artışı, tüketim atışı ile yatırım harcaması ve büyüme yavaşlaması vurgulanıyor.
  • Yatırım ve dönüşüm programından bahsediliyor ve ihalesi yapılmamış yatırımların askıya alınacağı vurgulanmaktadır.
  • Kalkınma ve Emlak bankasının yeniden yapılandırılacağı ve büyüyerek aktif hale gelecekleri vurgulanmıştır. Eximbank şube sayısı arttırılacak.
  • 59,9 tasarruf ve 16 milyar vergi artışı olmak üzere 76 milyar TL tedbir öngörülmüştür.
  • 2 yeni ekonomik kurum açılacaktır. (Maliyet ve Dönüşüm Ofisi ile Büyük Veri Vergi Analiz Merkezi)
  • Vergi Uygulamasına ilişkin
    • istisna ve muafiyet sınırlaması
    • Taşınmaz değerleme sistemi kurulması
    • Vergi barışı olmayacağı vurgulanmaktadır.
  • Ekonomi ile ilgili kurumların yeniden yapılandırılacağı vurgulanmaktadır.
  • Bankacılık sektörüne ilişkin mali güçlendirmeden bahsedilmektedir.
  • Türkiye Finansal Hizmetler Kurulu kurulacaktır.
  • Finansal İstikrar Komitesi kurulacaktır. (Enflasyon kapsamında)
  • Tarımda Milli Birlik Projesi hayata geçirilecek.
  • Kira artışına üst sınır getirilecektir.
  • İstihdam teşvikleri analizi yapılacaktır.
  • Kıdem tazminatı reformu vaat ediliyor.
  • Bireysel emekliliğe otomatik katılım yeniden uygulanacak.
  • Finansal sektör reel sektörün borçlarının yeniden yapılandırılması çalışmaları desteklenecek.

OVP ve YEP Verilerinin Karşılaştırılması

  1. TL BAZINDA GSYH

Enflasyon ve dolar kurundaki değişikliklere bağlı olarak GSYH, YEP’te OVP tahminlerinin üzerinde gerçekleşmesi öngörülmektedir.

  1. DOLAR BAZINDA GSYH

Dolar bazında GSYH döviz kuru nedeniyle belirgin bir şekilde düşmektedir.

  1. GSYH BÜYÜMESİ

OVP’de % 5,5 gibi sabit bir hedef görülürken YEP’te daha gerçekçi tahminlere yer verilmiştir.

  1. KİŞİ BAŞI MİLLİ GELİR

Kişi Başı Milli Gelir beklentisi dolar kuru ile paralel olarak düşmüştür.

  1. ENFLASYON BEKLENTİSİ

YEP’te enflasyon beklentisi daha gerçekçi öngörülmüştür. 2018 yılı enflasyon beklentisi % 20,8 öngörülürken, 2019 yılında % 15,9’a indirilmesi hedeflenmiştir.

  • Hazine ve Maliye Bakanlığının mali disiplin ile enflasyona destek vereceği vurgulanmıştır.
  • Yeni enflasyon hedefleri verisi dikkate alınacaktır.
  • Enflasyonla Topyekûn Mücadele Programı uygulanacaktır.
  1. İŞSİZLİK

YEP’TE işsizlik beklentisin arttığı görülmektedir.

  1. DIŞ TİCARET VERİLERİ

YEP’TE dış ticaret verileri bir temenni yerine gerçek bir hedef gibi öngörülmüş ve dış ticaret açığının düşürülmesi hedeflenmiştir. OVP’de dış ticaret açığı artması öngörülmekteydi.

  1. SEYAHAT GELİRLERİ

Seyahat gelirleri $ kurundaki artışa paralel olarak artmıştır.

  1. CARİ İŞLEMLER AÇIĞI/GSYH

Cari işlemler açığının düşeceği öngörülmektedir.

  • Ar-ge vb. yatırımlar desteklenecek
  • İlaç kimya, makine teçhizat …vb yatırımları desteklenecek
  • Yerli ilaç üretimi desteklenecek.
  • Yeni kurum ve kuruluşlar oluşturulacak.
  1. ENERJİ İTHALATI

Enerji ithalatının düşeceği öngörülmektedir.

  1. PETROL FİYATLARI

Petrol fiyatlarının yükseleceği öngörülüyor.

  1. BÜTÇE RAKAMLARI

Bütçe disiplininden vazgeçilmemektedir. Faiz dışı fazla hedeflenmiştir. Kamu gelirlerinin arttırılmasına yönelik 16 milyar TL kamu harcamalarının azaltılmasına yönelik ise 59,9 milyar TL tedbir öngörülmektedir. Bu noktada yüksek enflasyon, düşük büyüme ve vergi barışından gelecek gelirler dikkate alınmalıdır.

  1. BÜTÇE RAKAMLARININ GSYH’LA ORANI

Bütçe rakamlarının GSYH olan oranı incelendiğinde;

  • Bütçe açığının %2’nin altında hedeflendiği
  • Kamu harcamalarının GSYH oranın %21,6 hedeflendiği
  • Faiz harcamalarının artacağı faiz dışı harcamaların düşeceği hedeflendiği
  • Kamu Gelirlerinin GSMH oranı düşmesi hedeflendiği

öngörülmektedir.

SONUÇ;

YEP tatmin edici olsun veya olmasın OVP’ye göre daha gerçekçi olarak hazırlanmış. Kısa ve herkesi sıkılmadan okuyacağı bir hacimde. Verileri okumak ve analiz etmek için okumak yetmiyor iyi bir iktisat ve maliye kısacası ekonomi bilgisi istiyor. Döviz kurunda meydana gelen dalgalanmalar, makro dengelerde meydana gelen bozulmalar açık olarak yer alıyor. Çözüm yolları ortaya konulmaya çalışılmış. Unutmamak gerekir ki hedefe ulaşan yol beklenildiği gibi kolay olamayabilir.

Ülkemizin hedefe ulaşma yolunda çıkabilecek her sorunu çözebilecek bilgi birikimi ve tecrübesi vardır.

Yorumlarınızı Bize Yazınız
Soru SorYazarlarımızın güncel sorulara cevap verebildiğini göz önünde bulundurarak, lütfen makalenin yayımı tarihten itibaren en geç bir ay içinde sorunuzu yöneltiniz.