Nazmi KARYAĞDI
Nazmi KARYAĞDI

Siyasi Partilerin Seçim 2018 Beyannamelerinde Vergi; “Coca Cola mı Pepsi mi?”

3120

24 Haziran’da sandık başına gideceğiz ve Cumhurbaşkanımızı ve yeni dönemde TBMM’de bizi temsil edecek milletvekillerimizi seçeceğiz.

Her ne kadar partilerin önemli bir kısmı seçime İTTİFAK olarak girseler de hepsi MÜNFERİT olarak seçin bildirgelerini (beyannamelerini) açıkladılar.

Uzmanlığımız siyaset olmadığından, siyasete girmeden, bildirgelerde vergi konusunda ne yazıldığını sizin için inceledik.

İşte ulaştığımız sonuçlar:

  • Organik değil, inorganikler: Bütünsel bir bakış açısıyla yok, parçalı, ekonomik, sosyal, kamu maliyesi ve gelir dağılımı konularını arasında bir ahenk gözetilmemiş.
  • Popülist yaklaşım hâkim: Hani toplum kesimlerinden vergi alınacağını değil, kimlerden vergi alınmayacağı daha çok açıklanmış. Bu nedenle de kısa vadeli seçim vaatleri verilmiş. Orta ve uzun vadeli bir bakış açısı yer almamış.
  • Vergi stratejisi (politikası) değil vergi aksiyonları belirtilmiş: Bir vergi politikası yer almadığından daha ziyade bir aksiyonlar listesi oluşturulması yoluna gidilmiş.
  • Gelir vergisi ve KDV reformu yeniden vaadedilmiş: 8 yıldır ülkenin gündemine getirilen, Meclis’e tasarı olarak sunulan ancak gerçekte olgun ve reformist bir yanı olmadığı için bir türlü yapılamayan Gelir ve KDV reformları toplumun önüne yeniden konulmuş.
  • Vergi aflarının geleceği konusuna hiç değinilmemiş: Vergi sistemini (yasa yapımı, uygulama, denetim, literatür ve yargı) adeta felç eden vergi afları konusunda hiçbir bildirgede açık bir hüküm yer almamış.
  • Vergi siyasetinde adeta sakız haline gelmiş kavramlar tekrarlanmış:  Her siyasi partinin vergi konusunda dilinden düşürmediği “Az kazanandan az, çok kazanandan çok vergi alınacağı”, “Kayıt dışı ekonominin önleneceği”, “Verginin tabana yayılacağı” tüm metinlerde yer almış. Ancak on yıllardır cevabını bulamadığımız 5N1K sorularına yine bir cevap bulunamamış: Ne, Niçin, Nasıl, Nerede, Ne Zaman, Kim???
  • Kanunların geriye yürümezliği ilkesi yok sayılmış: Bazı vaadlerde temel hukuk kuralları gözardı edilerek geriye yönelik bir takım düzenlemeler öngörülmüş.
  • Sosyal problemlere ve yapısal ekonomik sorunlara vergi yoluyla çözümler önerilmiş: Sosyo-kültürel ya da ekonomik temeli olan sorunlara çare olarak vergi almamak, muafiyet tanımak gibi çözümler üretilmiş. Adeta köy bakkalında başı, dişi ağrıyan, ateşi yükselen herkese Gripin satılması gibi, her sosyo-ekonomik soruna “vergi” önerilmesi gibi hayatın gerçeklerine aykırı bir sonuç ortaya çıkmış.
  • Yeni Ekonomi düzeninde vergilendirme metinlerde yer bulamamış: Uluslararası vergilendirme, e-ticaret, dijital ekonomi gibi yeni ekonomiye dair kavramlar vergi politikası veya vergi aksiyonu olarak siyasi parti gündemlerinde yer bulamamış.

Özetle; “Karyağdı üstad, bu durumda sonuç olarak ne dersiniz?” diye soracak olursanız:

Seçim Beyannamelerinde vergi konusu, “Coca Cola mı? Pepsi mi?” ayarında olmuş.

Bir de Türk siyaset hayatı neden hep Polyanna veya Grumpy (Pamuk Prenses ve Yedi Cücelerin bir kahramanı) kıvamında gidiyor da bir türlü reelpolitik düzlemde kendine yol bulamıyor” sorularıyla, sorunuza cevap vermiş olayım.

İşte siyasi partilerin seçim bildirgelerinde yer alan vergiye bakış açısı:

Adalet ve Kalkınma Partisi

  • Vergi düzenlemelerinde öngörülebilirlik, istikrar ve tabana yayılmayı gözeteceğiz. Kayıt dışılık ve yolsuzlukla mücadeleye devam ederek, daha sağlıklı bir iş ortamını tesis edeceğiz.
  • İstanbul Finans Merkezi kapsamında, ülkemizin finansal piyasalarda rekabet gücünü artırarak daha fazla finansal işlemin ülkemizde yapılmasını sağlayacak vergisel düzenlemelere devam edeceğiz.
  • Kamu gelir politikamızı daha geniş bir vergi tabanında daha etkin ve büyümeyi destekleyecek şeklide uygulayacağız.
  • Gelir Vergisi Kanunu, Kurumlar Vergisi Kanunu ve Vergi Usul Kanununu kapsamlı bir şekilde reforma tabi tutacağız.
  • Taşınır rehini sistemini vergisel açıdan destekleyerek finansmana erişimi kolaylaştıracağız.
  • Vergi dairelerimizi vatandaşımızın daha kolay ulaşabileceği hizmet mekânlarına dönüştürme çalışmalarına hız vereceğiz.
  • İnteraktif Vergi Dairesi kapsamında verdiğimiz hizmetleri artırarak; mükelleflerimizin vergisel ödevlerini yerine getirmek için ayırdıkları süreyi daha da azaltacağız.
  • Ulusal düzeyde ve uzaktan çağrı sistemiyle işlemlerin yürütüldüğü bir Mükellef Hizmetleri Merkezi kurarak vergiye uyum maliyetlerini düşüreceğiz.
  • Yeni kurulacak Risk Analiz Merkezinde; sahte ve muhteviyatı itibarıyla yanıltıcı belge düzenleyenlerle ve kullananlarla daha etkin mücadele ederek; haksız rekabetin önüne geçeceğiz.
  • Katma Değer Vergisi mükelleflerimize hasılat esasına dayanan daha basit bir KDV sistemini kullanma imkânı getireceğiz.
  • Önümüzdeki dönemde kayıt dışı ekonominin boyutunu azaltmaya devam edecek, istihdamda kayıtlılığı artıracak politikaları daha kararlı bir biçimde hayata geçireceğiz.
  • Bu kapsamda yeni bir kayıt dışı ile mücadele programını uygulamaya koyacağız. Sosyal güvenlik sisteminde denetim etkinliğini ve yabancı işgücünün kayıtlı istihdamını artıracağız.
  • Kişilerin çalışma hayatında daha uzun süre kalmasını teşvik edeceğiz.
  • Vergi mevzuatında kayıt dışılığa neden olan düzenlemelerden kaçınacak, kayıtlı ekonomiyi büyüteceğiz. Mükelleflerin vergiye uyum seviyelerini artırıcı uygulamaları hayata geçireceğiz.
  • Bu kapsamda, az sayıda, kolay anlaşılabilen ve ekonomik performansı artıracak bir vergi mevzuatı oluşturulacağız.
  • İşgücü piyasasında, işletmelerin ilave istihdam meydana getirmesi ve kayıt dışı istihdamın engellenmesi için gerekli vergisel düzenlemeler yapmaya devam edeceğiz.
  • Vergi kayıp ve kaçağıyla mücadele edilmesi, vergiye gönüllü uyumun ve tahsilatta etkinliğin artırılması amaçlarıyla teknolojinin tüm imkânlarının kullanılacağı yeni bir risk analiz merkezi kuracağız.
  • Elektronik ticarette vergi kayıp ve kaçağının önlenmesi için düzenleme yapacağız. Kayıt dışılıkta denetim kapasitesini güçlendireceğiz.
  • Uluslararası yükümlülükleri gözeterek, lüks ve/veya ithalat yoğunluğu yüksek tüketim mallarını tespit edecek ve caydırıcı vergilendirme yapacağız.
  • Küçük çiftçinin kendi ürettiği ürünleri tüketiciye doğrudan satışında vergisel düzenlemelerden kaynaklanan engelleri kaldıracağız.
  • İmalat sektöründe faaliyet gösteren işverenlerimizin gençleri ilave istihdam etmeleri durumunda prim, vergi ve ücret desteği sunacağız.

Cumhuriyet Halk Partisi

  • Vergi reformu ile kayıt dışılık azaltılacak ve vergi adaleti sağlanacaktır.
  • Kadın istihdamı ve girişimciliği için teşvik ve vergi kolaylıkları hızla yürürlüğe girecektir.

Vergi Reformu

  • İkinci bileşen vergi reformudur. Mevcut vergi politikaları; yoksullar, çalışanlar ve sosyal dışlanmaya maruz kalan kesimlerden, rantiye kesimine aktarım yapmaktadır. Bu nedenle, gerçekleştireceğimiz vergi reformu, öncelikle bir sosyal politika enstrümanıdır. Bu reform üç unsurdan oluşmaktadır. Birincisi, dolaylı vergilerin azaltılmasıdır. Dolaylı vergilerdeki küçülme sayesinde temel mal ve hizmetler üzerinde vergi yükünü azaltarak, sosyal yardım ihtiyacını azaltmanın yanı sıra, halkımızın gıda başta olmak üzere temel ihtiyaçlara erişimini temin edecek ve yaşam kalitesini yükselteceğiz. İkincisi, düzeltici vergilendirme politikalarını uygulayarak, herkesten ödeme gücü ilkesine göre vergi alacağız. Bu politikalarla hem dolaylı vergilerdeki küçülmenin kamu bütçesi üzerinde baskı oluşturmasını engelleyecek hem de vergi adaletinin sağlanması suretiyle kayıt dışı istihdamın önüne geçeceğiz. Üçüncüsü, vergi sistemini şeffaflaştırarak, vergi ödeyenlerle ödemeyenler arasındaki adaletsizliği gidereceğiz. Vergide adaleti sağlayarak, tahsil oranlarındaki düşüşün önüne geçecek ve kamu maliyesine ilişkin belirsizliklere son vereceğiz.
  • Asgari ücretten gelir vergisi almayacağız.
  • Çiftçinin üretimde kullandığı mazottan ÖTV ve KDV’yi kaldıracağız. Böylece mazotun litresini çiftçiye 3 TL’den vereceğiz.
  • Vergide adaleti sağlayacak, az kazanandan az, çok kazanandan çok vergi alacağız.
  • Ücretlilerin ve esnafın asgari ücrete kadar olan gelirlerine gelir vergisi muafiyeti tanıyacak şekilde, gelir vergisi dilimlerini yeniden düzenleyeceğiz.
  • Partizanca kesilen vergi cezalarının yarattığı mağduriyetleri gidereceğiz.
  • Tarımsal üretimde kullanılan tohum, gübre ve tarım ilacı gibi girdilerin vergilerini düşürerek, maliyetleri aşağıya çekeceğiz
  • Kullanılmış makine ihracatı üzerindeki vergiyi amortismanla ilişkilendirerek düşüreceğiz.
  • Bilişim sektöründe, cirosunun yarısını ihracat ile elde eden firmalara kurumlar vergisi indirimi sağlayacağız.

Vergi adaleti

  • Gelir dağılımı eşitsizliğini ortadan kaldıran vergi reformunu hayata geçireceğiz.
  • Sabit telefon ve cep telefonu şirketlerine haksız olarak tanınan vergi avantajlarını iptal edecek, Hazine payını tam olarak tahsil edeceğiz.
  • Asgari ücretten alınan vergileri kaldıracağız.
  • Esnafın kira stopajını kaldıracağız.
  • Herkesten gücüne göre vergi alacak, vergi gelirleri içinde dolaylı vergilerin payını azaltarak, gelir vergisi dilimlerini gelir adaleti esasına göre yeniden ayarlayacağız.
  • Kurumlar vergisindeki istisnaları gözden geçirecek ve haksızlığa yol açan vergi muafiyet ve istisnalarını kaldıracağız.
  • Haksız vergi uzlaşmaları ile silinen 1 milyon TL ve üzerindeki vergi borçlarını tahsil edeceğiz.
  • Vergi cennetlerine kaçırılan kazançları vergilendireceğiz.
  • Kayıt dışı ekonomiyle mücadele edecek, kayıt dışılık oranını hızla düşüreceğiz.
  • Sosyal güvenlik primlerini, gelir idaresi aracılığıyla toplayacağız.
  • Özel sektör ve belediyelerin kamuya olan borçlarını, özellikle SGK’ye olan borçları ile KDV alacaklarını mahsuplaştıracak ve KDV iadelerini kısa süre içinde gerçekleştireceğiz.
  • Asgari ücret üzerindeki vergileri kaldıracağız. Enflasyon farkı ve refah payını hesaba katarak en düşük ücreti net 2.200 TL’ye çıkaracağız.
  • Meslek içi eğitime yatırım yapan işverenlere vergi teşviki getireceğiz.
  • Kadınların istihdama katılımını artırmak için çalışanlarının % 20’den fazlası kadın olan işletmelere, her % 5’lik ilave kadın istihdamı için 1 puan kurumlar vergisi istisnası sağlayacağız.
  • Kadın esnaflar için gelir vergisinde indirimler yapacağız.
  • Genç girişimcilere 200 bin TL’ye kadar faizsiz kredi olanağı ve 5 yıllık gelir vergisi muafiyeti getireceğiz.
  • Suriyelilerin vergiden ve yasal yükümlülüklerden muaf şekilde iş yaparak haksız rekabet etmesini önleyeceğiz.
  • Esnafın kira stopajını kaldıracağız.
  • Esnafın kira, araç gideri vb. iş yeri masraflarını vergiden düşebilmesini sağlayacağız.
  • Esnafın kurduğu kümelenme şirketleri ve sosyal işletmelere vergi avantajı sağlayacağız
  • Meslek lisesi veya çıraklık eğitim merkezlerine devam eden gençleri istihdam eden esnaf ve sanatkarlara vergi indirimi, sigorta primi indirimi gibi destekler sağlayacağız
  • Sanatsal faaliyetler üzerindeki vergileri kaldıracağız.
  • Kültür ve sanat alanındaki vergileri asgari düzeye çekeceğiz.
  • Kitap, E-Kitap ve sesli kitapta KDV’yi % 1’e indireceğiz.
  • Ulusal sinemanın desteklenmesi ve sinema endüstrisinin geliştirilmesine yönelik olarak teşvikler ve vergi kolaylığı sağlayacağız.
  • Özel tiyatrolardaki Eğlence Vergisi’ni kaldıracağız.
  • Elektrik enerjisini kullanan taşıma araçlarında KDV ve ÖTV dahil olmak üzere tüm vergileri kaldıracağız.

Milliyetçi Hareket Partisi

  • Sanayinin kullandığı girdilerin fiyatlarını yükselten kesintilerin kaldırılacağı, firmalar üzerindeki harç ve damga vergisi gibi işlem vergilerinin azaltılacağı,
  • Vergisini düzenli ödeyen mükelleflerin ödüllendirileceği,
  • Yeni işyeri açan esnafa vergi ve prim avantajı sağlanacağı
  • Şoför esnafının yenilemek için alacağı ticari araç tan vergi alınmayacağı,
  • • Gübre ve yem üzerindeki vergilerin kaldırılacağı,
  • Esnafın ve çiftçinin vergi ve prim yükünün hafifletileceği
  • Yük ve yolcu taşımacılığı yapan esnafımıza vergisiz akaryakıt verileceği,
  • • Çiftçinin kullandığı mazot üzerindeki vergilerin kaldırılacağı,
  • Sulamada ve tarım işletmelerinde kullanılan elektrikten KDV alınmaması; tohum, fide ve ilaç gibi girdilerin vergi yükünün düşürüleceği
  • Asgari ücretten vergi alınmayacağı, ücretlilerin asgari ücret kadar gelirinin vergi dışı bırakılacağı,

İYİ Parti

  • Harcamayı değil geliri vergilendiren, vatandaşın güveneceği bir vergi sistemi kuracağız.
  • Vergi mevzuatını sade ve anlaşılır hale getirerek, bilgi teknolojilerinden faydalanarak, kayıt-dışılığı azaltacak, vergiyi tabana yayacağız.
  • Asgari ücret üzerindeki vergileri, kademeli olarak kaldıracağız.
  • Akaryakıt başta olmak üzere, belirli mallardan alınan, yüksek Özel Tüketim Vergisi oranlarını düşüreceğiz.
  • Ülkemizde, yabancı ve yerli sermaye için güvenilir ve öngörülebilir bir yatırım ortamı oluşturmak amacıyla, Makroekonomik istikrarı tesis edeceğiz. Hukuk sisteminin bağımsız ve tarafsızlığı ile, adil ve hızlı karar almasını sağlayacağız. Vergi, yatırım, dış ticaret ve teşvik mevzuatını sade, basit, anlaşılır ve uygulanabilir hale getireceğiz. Bu sayede, yabancı ve yerli sermaye için güvenilir ve öngörülebilir bir yatırım ortamı sağlayacağız.
  • Yenilenebilir kaynaklarla, kendi elektriğini üreten konut ve işyerlerine, vergisel istisnalar uygulayacağız.

Halkların Demokratik Partisi

  • Güvenceli yaşamın finansmanı vergi adaletinden geçer. Artan oranlı gelir vergisi tarifesi yeniden düzenlenecek. Az kazanandan az, çok kazanandan çok vergi alınacak.
  • Dolaylı vergilerin (ÖTV, KDV, ÖİV) vergi gelirleri içindeki payı düşürülerek emekçilerin üzerindeki vergi yükü azaltılacak.
  • Esnafların vergi yükü azaltılacak
  • Küçük çiftçilerin üretim girdilerinden, kullandıkları mazot ve gübreden vergi alınmayacak.
  • Maliyetler, vergi sistemindeki düzenlemeler sonrasında toplumun üst sınıflarından yapılacak kaynak transferi ile sağlanacak (Güvenceli Yaşam Ekonomisi başlığı altında).
YASAL UYARI : Yayınlanan köşe yazısı/haberin tüm hakları yazara aittir. Yazar adı ve "vergialgi.net" internet sitesi adı kullanılmadan alıntı yapılamaz.
VERGİALGI, yeni e-konomi'nin bilgi paylaşım platformudur.