İmdat TÜRKAY
İmdat TÜRKAY

2019 Yılı Gelir Vergisi Uygulamasında Geçerli Maktu Had Ve Tutarlar

1371

Türk Vergi Sisteminde gerçek kişilerin elde etmiş olduğu gelirlerin vergilendirilmesini esas alan ve dolaysız vergiler grubunda yer alan 193 sayılı Gelir Vergisi Kanununda bazı kazanç ve iratların vergilendirilmesinde her yıl uygulanacak olan bazı maktu had ve tutarlar bir Genel Tebliğle takvim yılı başında belirlenmektedir.

Her yılsonunda yayınlanan Genel Tebliğle bir sonraki yılda geçerli olacak; gelir vergisi tarifesi, mesken istisna tutarı, çalışanlara verilecek yemek bedeline ilişkin istisna tutarı, engelli hizmet erbaplarının ücret matrahının tespitinde yararlanacağı engellilik indirimi tutarları, diğer kazanç ve iratlara ilişkin istisna tutarları, yıllık beyanname ile beyan edilmeyecek kazanç ve iratlara ilişkin beyanname verme sınırları ile basit usule tabi olmanın genel ve özel şartlarına ilişkin hadler gibi maktu had ve tutarlar belirlenmekte ve yıl içindeki uygulamaya yön verilmektedir.

Gelir Vergisi Kanunu uygulamasında 2019 yılında geçerli olacak olan söz konusu maktu had ve tutarlar 31/12/2018 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan 305 Seri No.lu Gelir Vergisi Genel Tebliğ ile belirlenmiştir.

GVK’da Yer Alan ve 2019 Yılında Geçerli Olacak Maktu Had ve Tutarlar (305 Seri No.lu Gelir Vergisi Genel Tebliği)

Mesken Kira Gelirine Uygulanacak İstisna Tutarı: GVK’nın 21. maddesinde yer alan mesken kira gelirleri için uygulanan istisna tutarı, 2019 takvim yılında elde edilen kira gelirleri için 5.400 TL olarak belirlenmiştir. (2018 yılında 4.400 TL)

Hizmet Erbabına Verilecek Yemek Bedeline İlişkin İstisna Tutarı: GVK’nın 23/8. maddesinde yer alan, işverenler tarafından işyeri veya işyerinin müştemilatı dışında kalan yerlerde hizmet erbabına yemek verilmek suretiyle sağlanan menfaatlere ilişkin istisna tutarı, 2019 takvim yılında uygulanmak üzere 19 TL olarak belirlenmiştir. (2018 yılında 16 TL)

Engellilik İndirimi Tutarları: GVK’nın 31. maddesinin ikinci fıkrasında yer alan aylık engellilik indirimi tutarları 2019 yılı için aşağıdaki şekilde belirlenmiştir.

1. Derece Engelliler İçin
(Çalışma gücünün asgari %80’ini kaybetmiş olanlar)
1.200 TL (2018 yılı 1.000 TL)
2. Derece Engelliler İçin
(Çalışma gücünün asgari %60’ını kaybetmiş olanlar)
650 TL (2018 yılı 530 TL)
3. Derece Engelliler İçin
(Çalışma gücünün asgari %40’ını kaybetmiş olanlar)
290 TL (2018 yılı 240 TL)

Basit Usule Tabi Olmanın Genel ve Özel Şartları: Basit usule tabi olmanın genel şartları ile ilgili olarak, GVK’nın 47. maddesinin birinci fıkrasının (2) numaralı bendinde yer alan yıllık kira bedeli toplamı 2019 yılı için; Büyükşehir belediye sınırları içinde 9.000 TL (2018 yılı 7.400 TL), diğer yerlerde 6.000 TL (2018 yılı 4.900 TL) olarak tespit edilmiştir. Basit usule tabi olmanın özel şartları ile ilgili olarak GVK’nın 48. maddesinin birinci fıkrasında yer alan hadler 2019 yılı için;

  • 1 numaralı bent için 120.000 TL ve 180.000 TL (2018 yılı 100.000 TL ve 148.000 TL),
  • 2 numaralı bent için 60.000 TL (2018 yılı 49.000 TL),
  • 3 numaralı bent için 120.000 TL (2018 yılı 100.000 TL),

olarak tespit edilmiştir.

Değer Artışı Kazançlarına İlişkin İstisna Tutarı: GVK’nın mükerrer 80. maddesinde yer alan değer artışı kazançlarına ilişkin istisna tutarı, 2019 takvim yılı gelirlerine uygulanmak üzere 14.800 TL olarak belirlenmiştir. (2018 yılında 12.000 TL)

Arızi Kazançlara İlişkin İstisna Tutarı: GVK’nın 82. maddesinde yer alan arızi kazançlara ilişkin istisna tutarı 2019 takvim yılı gelirlerine uygulanmak üzere 33.000 TL olarak belirlenmiştir. (2018 yılında 27.000 TL)

Tevkifata ve İstisnaya Konu Olmayan Menkul ve Gayrimenkul Sermaye İratlarına İlişkin Beyanname Verme Sınırı: GVK’nın “Toplama yapılmayan haller” başlıklı 86. maddesinin birinci fıkrasının (1) numaralı bendinin (d) alt bendinde yer alan tevkifata ve istisnaya konu olmayan menkul ve gayrimenkul sermaye iratlarına ilişkin beyanname verme sınırı, 2019 takvim yılı gelirlerine uygulanmak üzere 2.200 TL olarak belirlenmiştir. (2018 yılında 1.800 TL)

Basit Usule Tabi Mükellefler İçin Kazanç İndirimi Tutarı: GVK’nın 89. maddesinin birinci fıkrasının (15) numaralı bendinde yer alan basit usule tabi mükellefler için kazanç indirimi tutarı 2019 yılında 11.000 TL olarak tespit edilmiştir. (2018 yılı 9.000 TL)

2019 Yılında Uygulanacak Gelir Vergisi Tarifesi: GVK’nın 103. maddesinin birinci fıkrasında yer alan gelir vergisine tabi gelirlerin vergilendirilmesinde esas alınan tarife, 305 seri no.lu Gelir Vergisi Genel Tebliği ile 2019 yılı gelirlerinin vergilendirilmesinde esas olmak üzere aşağıdaki şekilde belirlenmiştir.

1.1.2019 tarihinden itibaren işverenler tarafından hizmet erbabına ödenecek ücret ve ücret kapsamındaki tüm ödemelere aşağıdaki vergi tarifesi uygulanacak olup ücret gelirlerinin vergilendirilmesinde 3. gelir diliminden itibaren farklılaştırılmış vergi dilimleri dikkate alınacaktır.

18.000 TL'ye kadar% 15
40.000 TL'nin 18.000 TL'si için 2.700 TL, fazlası% 20
98.000 TL'nin 40.000 TL'si için 7.100 TL, (ücret gelirlerinde 148.000 TL'nin
40.000 TL'si için 7.100 TL), fazlası 
% 27
98.000 TL'den fazlasının 98.000 TL'si için 22.760 TL, (ücret gelirlerinde
148.000 TL'den fazlasının 148.000 TL'si için 36.260 TL), fazlası 
  % 35
oranında vergilendirilir. 

2018 Yılı Gelir Vergisi Tarifesi (302 seri no.lu Gelir Vergisi Genel Tebliği)

14.800 TL'ye kadar% 15
34.000 TL'nin 14.800 TL'si için 2.220 TL, fazlası% 20
80.000 TL'nin 34.000 TL'si için 6.060 TL, (ücret gelirlerinde 120.000 TL'nin 34.000 TL'si için 6.060 TL), fazlası  % 27
80.000 TL'den fazlasının 80.000 TL'si için 18.480 TL, (ücret gelirlerinde
120.000 TL'den fazlasının 120.000 TL'si için 29.280 TL), fazlası
  % 35
oranında vergilendirilir. 

Vergiye Uyumlu Mükelleflere Vergi İndirimi Uygulamasındaki Üst Limit: 193 sayılı Kanunun mükerrer 121 inci maddesi hükmü uyarınca; ticari, zirai veya mesleki faaliyeti nedeniyle gelir vergisi mükellefi olanlar ile kurumlar vergisi mükelleflerinden (finans ve bankacılık sektörlerinde faaliyet gösterenler, sigorta ve reasürans şirketleri ile emeklilik şirketleri ve emeklilik yatırım fonları hariç olmak üzere), bu maddenin ikinci fıkrasında belirtilen şartları taşıyanların yıllık gelir veya kurumlar vergisi beyannameleri üzerinden hesaplanan verginin %5'i, ödenmesi gereken gelir veya kurumlar vergisinden indirilir. Şu kadar ki hesaplanan indirim tutarı, her hâl ve takdirde 1 milyon Türk lirasından fazla olamaz. 

Genel tebliğle, vergi indirimi uygulamasında belirlenen bu üst limit tutarı, 1/1/2019 tarihinden itibaren verilmesi gereken yıllık gelir ve kurumlar vergisi beyannamelerinde uygulanmak üzere 1.200.000 TL olarak tespit edilmiştir.

Basit Usulde Vergilendirme ile İlgili Hususlar(Kar hadleri emsallerine göre düşük olarak tespit edilmiş bulunan emtia için özel hadler): Milli piyango bileti, akaryakıt, şeker ve bunlar gibi kar hadleri emsallerine göre düşük olarak tespit edilmiş bulunan emtia için özel hadler belirleme yetkisi Maliye Bakanlığına verilmiştir. Bu yetki kullanılarak 2018 yılı için 302 seri no.lu Gelir Vergisi Genel Tebliği ile belirlenen tutarlar yeniden artırılmıştır. Buna göre, anılan maddelerin ticaretini yapanların, 2019 takvim yılında da basit usulden yararlanabilmeleri için alış, satış veya hasılatlarının 31/12/2018 tarihi itibariyle aşağıda belirtilen hadleri aşmaması gerekmektedir.
Gelir Vergisi Seri No 305 Ek
Basit Usule Tabi Mükelleflerde Gün Sonunda Toplu Belge Düzenlemesi: Basit usulde vergilendirilen mükelleflerle ilgili olarak 215 seri no.lu Gelir Vergisi Genel Tebliği ile getirilen, belge vermedikleri günlük hasılatları için gün sonunda tek bir fatura düzenlenmesine ilişkin uygulama 31/12/2019 tarihine kadar devam edecektir.

Menkul Sermaye İradının Beyanında Dikkate Alınacak İndirim Oranı Uygulaması: Konu hakkında 305 seri no.lu Gelir Vergisi Genel Tebliğinde yapılan açıklamalara göre, 2018 takvim yılında elde edilen bir kısım menkul sermaye iradının beyanında dikkate alınacak indirim oranı uygulaması şöyledir;

  • 193 sayılı GVK’nın 76 ncı maddesinin 5281 sayılı Kanunun 44 üncü maddesiyle yürürlükten kaldırılan ikinci fıkrasında, 193 sayılı Kanunun 75 inci maddesinin ikinci fıkrasının (5), (6), (7), (12) ve (14) numaralı bentlerinde yer alan menkul sermaye iratlarına (döviz cinsinden açılan hesaplara ödenen faiz ve kâr payları, dövize, altına veya başka bir değere endeksli menkul kıymetler ile döviz cinsinden ihraç edilen menkul kıymetlerden elde edilenler hariç) fıkrada belirtilen indirim oranının uygulanması suretiyle bulunacak kısmın, bu iratların beyanı sırasında indirim olarak dikkate alınacağı belirtilmişti.
  • 193 sayılı GVK’nın indirim oranı uygulamasına yönelik 76 ncı maddesinin ikinci fıkrası 1/1/2006 tarihinden itibaren elde edilen gelirlere uygulanmak üzere 5281 sayılı Kanunla yürürlükten kaldırılmakla birlikte, anılan Kanunun geçici 67 nci maddesinin dokuzuncu fıkrası hükmü gereğince 1/1/2006 tarihinden önce ihraç edilen her nevi tahvil ve Hazine bonolarından elde edilen gelirlerin vergilendirilmesinde 31/12/2005 tarihinde yürürlükte olan hükümler esas alınacağından, indirim oranı uygulaması bahsi geçen menkul kıymet gelirleri için devam etmektedir.
  • İndirim oranı; 213 sayılı Kanuna göre o yıl için tespit edilmiş olan yeniden değerleme oranının, aynı dönemde Devlet tahvili ve Hazine bonosu ihalelerinde oluşan bileşik ortalama faiz oranına bölünmesi suretiyle tespit edilmekte olup, 213 sayılı Kanun hükümlerine göre 2018 yılı için tespit edilmiş olan yeniden değerleme oranı %23,73’tür. Bu dönemde Devlet tahvili ve Hazine bonosu ihalelerinde oluşan bileşik ortalama faiz oranı ise %16,90'dır. Buna göre, 2018 yılında elde edilen bir kısım menkul sermaye iradının beyanında uygulanacak indirim oranı (%23,73 / %16,90=) %140,41 olmaktadır. Bu oranlar dikkate alındığında, 2018 yılı gelirlerine uygulanacak indirim oranı birden büyük çıkmaktadır.
  • Bu kapsamda, 2018 takvim yılında elde edilen menkul sermaye iratlarından, 1/1/2006 tarihinden önce ihraç edilmiş olan ve 193 sayılı GVK’nın 75 inci maddesinin ikinci fıkrasının (5) numaralı bendinde sayılan her nevi tahvil ve Hazine bonosu faizleri ile Toplu Konut İdaresi ve Özelleştirme İdaresince çıkarılan menkul kıymetlerden sağlanan gelirlerindirim oranının birden büyük olması dolayısıyla beyan edilmeyecektir.
  • Dövize, altına veya başka bir değere endeksli menkul kıymetler ile döviz cinsinden ihraç edilen menkul kıymetlerden elde edilen menkul sermaye iratlarının ve ticari işletmelere dahil kazanç ve iratların beyanında indirim oranı uygulanmamaktadır.
  • 193 sayılı GVK’nın geçici 67 nci maddesinin dördüncü fıkrası uyarınca, anılan Kanunun 75 inci maddesinin ikinci fıkrasının (7), (12) ve (14) numaralı bentlerinde yazılı menkul sermaye iratları 1/1/2006 tarihinden itibaren nihai olarak tevkifat yoluyla vergilendirilmekte olup bu gelirlerin beyanı ve bu gelirlere indirim oranı uygulanması söz konusu değildir.
YASAL UYARI : Yayınlanan köşe yazısı/haberin tüm hakları yazara aittir. Yazar adı ve "vergialgi.net" internet sitesi adı kullanılmadan alıntı yapılamaz.
VERGİALGI, yeni e-konomi'nin bilgi paylaşım platformudur.