Vergi, Maliye, Ekonomi, Sosyal Güvenlik, Ticaret Hukuku Hakkındaki Herşeyyeni e-konomi
Hüseyin BÜYÜKÇELEBİ
13 Aralık 2018Hüseyin BÜYÜKÇELEBİ
233OKUNMA

Vergi Usul Kanunu’na Göre Tebliğin İlanla Yapılacağı Haller, İlanen Tebliğ Şekilleri ve Uygulaması

A. Giriş:

Tebliğin ilanla yapılacağı haller, 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 103. maddesinde düzenlenmiş olup, 7061 sayılı Kanunun 18. maddesi ile değişikliğe gidilmiştir. Vergi Usul Kanunun 103. maddesinde tebliğin ilanla yapılacağı haller tek tek sayılmış olup, ilanların şeklini, muhteviyatını ve neticelerini aynı Kanunun 104, 105 ve 106. maddelerinde belirtilmiştir. Söz konusu maddelere istinaden Maliye Bakanlığı tarafından 345 Seri No'lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği yayınlanmıştır.

Söz konusu tebliğ ile ilanen tebliğin usul ve esasları belirtilmiş olup, konuya ilişkin açıklık getirilmiştir.

B. Tebliğin İlanla Yapılacağı Haller, İlan Şekli, Muhteviyatı ve Neticeleri:

Vergi Usul Kanunu’nun 103. maddesine göre; (7061 sayılı Kanunun 18. maddesiyle değişen madde; Yürürlük: 1.1.2018) Aşağıda yazılı hallerde tebliğ ilan yoluyla yapılır:

  • Muhatabın Vergi Usul Kanununun 101 inci maddesi (mükellef tarafından işe başlamada veya adres değişikliğinde bildirilen işyeri adresleri) kapsamında bilinen adresi yoksa,
  • Vergi Usul Kanununun 101 inci maddesinin birinci fıkrasının 1 (mükellef tarafından işe başlamada veya adres değişikliğinde bildirilen işyeri adresleri) ve 2 (yoklama fişinde veya ilgilinin imzası bulunmak şartıyla yetkili memurlar tarafından bir tutanakla tespit edilen işyeri adresleri) numaralı bentlerinde sayılan bilinen adreste tebliğ yapılamaması hâlinde, muhatabın adres kayıt sisteminde kayıtlı bir adresi bulunmazsa,
  • Yabancı memleketlerde bulunanlara tebliğ yapılmasına imkân bulunmazsa,
  • Başkaca nedenlerden dolayı tebliğ yapılmasına imkân bulunmazsa.

Yine aynı Kanunun 104, 105 ve 106. maddelerinde ilanın şekli, muhteviyatı ve neticeleri belirlenmiştir. Söz konusu maddelere göre ilan aşağıdaki şekilde yapılır;

  • İlan yazısı tebliğ yapan vergi dairesinin ilan koymaya mahsus mahalline asılır ve (3) numaralı bende göre ilana çıkarılır. Tebliğin konusu, her biri için ayrı ayrı olmak üzere, birmilyar liradan (490 Sıra No.lu V.U.K Genel Tebliği ile 1.1.2018'den itibaren 2.200 -TL) az vergi veya vergi cezasına taalluk ettiği takdirde ayrıca (3) numaralı bende göre ilan yapılmaz ve ilan yazısının askıya çıkarıldığı tarihi izleyen onbeşinci gün ilan tarihi olarak kabul edilir.
  • İlan yazısının bir sureti mükellefin bilinen son adresinin bağlı olduğu muhtarlığa gönderilir.
  • İlan ile yapılan tebliğin konusu birmilyar ila yüzmilyar lira (490 Sıra No.lu V.U.K Genel Tebliği ile 1.1.2018'den itibaren 2.200 -TL - 220.000 -TL) arasındaki vergi veya vergi cezasına taalluk ettiği takdirde ilan, ilgili vergi dairesinin bulunduğu yerin belediye sınırları içinde çıkan bir veya daha fazla gazetede yayımlanır. Tutarın yüzmilyar lirayı (490 Sıra No.lu V.U.K Genel Tebliği ile 1.1.2018'den itibaren 220.000 -TL ve üzeri) aşması halinde ilan, Türkiye genelinde yayın yapan günlük gazetelerden birinde ayrıca yapılır.
  • Tebliğ olunacak evrakın örnekleri yabancı memlekette bulunan mükellefin bilinen adresine ayrıca posta ile gönderilir.

İlânlarda, tebliğin ilgili bulunduğu vergiler gösterilmek suretiyle adları (Tüzel kişilerde unvanları) yazılı muhataplara ilân tarihinden başlayarak bir ay içinde ilânı yapan makama bizzat veya bilvekâle müracaat etmeleri veyahut taahhütlü mektup veya telgrafla açık adreslerini bildirmeleri; kendilerine süre ile kayıtlı resmî tebliğ yapılacağı ihtar olunur.

İlan üzerine bizzat veya bilvekale müracaat edenlere yerinde, adres bildirenlere ise posta ile tebliğ yapılır. Posta ile yapılan bu tebliğ hakkında da 100. madde hükmü cari olur. İlan tarihinden başlayarak bir ay içinde ne vergi dairesine müracaat yapmış ve ne de adresini bildirmiş olanlara bir ayın sonunda tebliğ yapılmış sayılır.

C. 345 Seri No'lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği

Ortak Esaslar

İlanda asıl olan, ilanın vergi dairesinin ilan koymaya mahsus yerinde ilan edilmesi olduğundan, ilan yazısı her hâlükârda tebliğ yapan vergi dairesinin ilan koymaya mahsus mahalline asılacak ve bir örneği de muhatabın bilinen son adresinin bağlı bulunduğu muhtarlığa gönderilecektir. İlanın asılması keyfiyeti ve tarihi tutanakla tespit edilecektir.

İlan yazısının vergi dairesinin ilan koymaya mahsus yerine asılmasını izleyen onbeşinci gün, ilan tarihi olarak kabul edilecektir. Bu tarihten itibaren bir ay içinde mükellefin ilgili vergi dairesine müracaat etmemesi veya adresini bildirmemesi halinde, bu bir aylık sürenin sonunda tebliğ yapılmış olacaktır.

İlan yazısı, askıya çıkarıldığı tarihten itibaren geçen 1,5 aylık sürenin sonunda askıdan kaldırılacaktır.

İlan yazısı aşağıdaki bilgileri içerecektir.
1- Mükellefin adı-soyadı veya unvanı, vergi kimlik numarası ile adresi,
2- Tebliğin ilgili bulunduğu vergi veya cezanın dönemi, nevi ve miktarı,
3- Mükellefin ilan tarihinden başlayarak bir ay içinde vergi dairesine bizzat veya bilvekale müracaat etmesi veyahut taahhütlü mektup veya telgrafla açık adresini bildirmesi halinde, kendisine süre ile kayıtlı resmi tebliğ yapılacağı, aksi takdirde ilan tarihinden itibaren bir ayın sonunda tebliğin yapılmış sayılacağı hususu bilgilerini içerir.

Birden fazla mükellefe ait ilanla ilgili bilgilere, aynı ilan yazısında yer verilebileceğinden, ilan yazısı alfabetik sıralama yapılmak suretiyle hazırlanacak ve yazının her sayfasına müteselsil sıra numarası verilecektir.

İlan yazısının her sayfası; vergi dairesi başkanlıklarında vergi dairesi başkanı veya yetki vermesi halinde vergi müdürü veyahut ilgili müdür yardımcısı, başkanlık şeklinde örgütlenmeyen bağımsız vergi dairelerinde vergi dairesi müdürü veya yetki vereceği ilgili müdür yardımcısı, bağlı vergi dairelerinde malmüdürü veya yetki vermesi halinde gelir servisi şefi tarafından imzalanarak mühürlenecektir.

İlan şeklinin belirlenmesinde, vergi aslı ve ceza tutarlarının toplamı değil sadece vergi aslı tutarı dikkate alınacaktır. Vergi aslı tutarı kanunda belirlenmiş olan haddi geçerse, haddi geçen miktar esas alınmak suretiyle hem vergi aslı hem de buna bağlı olarak kesilen ceza miktarı aynı şekilde ilan edilecektir. Ancak, vergi aslına bağlı olmayan cezaların ilan yoluyla tebliğ edileceği durumlarda, ceza tutarına göre ilanın şekli belirlenecektir.

Tutarı 2.200 Liradan Az Olan Vergi veya Cezanın İlan Şekli

İlan yolu ile tebliğ edilmek üzere bir milyar liradan (490 Sıra Numaralı Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği ile 01.01.2018’den itibaren 2.200 Türk Lirası) az her bir vergi veya ceza için hazırlanan ilan yazısı, tebliğ yapacak vergi dairesinin ilan koymaya mahsus mahalline asılacak ve bir örneği ilan yazısının askıya çıkarılmasını müteakiben gecikilmeksizin mükellefin bilinen son adresinin bağlı olduğu muhtarlığa gönderilecektir. Tebliğin konusu, her biri için ayrı ayrı olmak üzere, 2.200 liradan (490 Sıra Numaralı Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği ile 01.01.2018’den itibaren 2.200 Türk Lirası) az vergi veya vergi cezasına taalluk ettiği takdirde ayrıca gazete ile ilan yapılmayacaktır.

Tutarı 2.200 Lira ila 220.000 Lira Arasında Olan Vergi veya Cezanın İlan Şekli

İlan yolu ile tebliğ edilecek vergi veya ceza miktarının, 2.200 Lira ila 220.000 Lira (90 Sıra Numaralı Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği ile 01.01.2018’den itibaren 2.200 Lira ila 220.000 Türk Lirası) arasında olması halinde ilan yazısı, ilgili vergi dairesinin ilan koymaya mahsus mahalline asılacak, bir örneği mükellefin bilinen son adresinin bağlı olduğu muhtarlığa gönderilecek ve vergi dairesinin bulunduğu yerin belediye sınırları içinde çıkan ve Basın-İlan Kurumunca belirlenen bir veya daha fazla gazetede yayımlatılacaktır. Vergi dairesinin bulunduğu yerin belediye sınırları içinde gazete yayımlanmaması halinde, ilanın sadece vergi dairesinin ilan koymaya mahsus yerine asılarak yapılması yeterli olacaktır.

Tutarı 220.000 Liradan Fazla Olan Vergi veya Cezanın İlan Şekli

İlan yolu ile yapılacak tebliğin konusunun 220.000 Lirayı (90 Sıra Numaralı Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği ile 01.01.2018’den 220.000 Türk Lirası) aşması halinde ilan yazısı, ilgili vergi dairesinin ilan koymaya mahsus mahalline asılacak, bir örneği mükellefin bilinen son adresinin bağlı olduğu muhtarlığa gönderilecek, vergi dairesinin bulunduğu yerin belediye sınırları içinde çıkan ve Basın-İlan Kurumunca belirlenen bir veya daha fazla gazetede yayımlatıldıktan başka, Türkiye genelinde yayın yapan ve Basın-İlan Kurumunca belirlenen günlük gazetelerden birinde de aynı şekilde yayımlatılacaktır.

Ödeme Emirlerinin İlanı

6183 sayılı A.A.T.U.H. Kanunun 8. maddesinde, hilafına bir hüküm bulunmadıkça tebliğlerin yapılmasında Vergi Usul Kanunu hükümlerinin uygulanacağı belirtilmiş olduğundan, ödeme emirlerinin ilan yolu ile tebliğinde de yukarıdaki usul uygulanacaktır.

D. Teknik Örnekleme Yoluyla Uygulaması

Örnekleme

Hasan Bey 2014 yılında Şanlıurfa’da kırtasiye malzemeleri satışı yapmak amacıyla vergi dairesinde mükellefiyet tesis ettirmiş, faaliyeti devam ederken 2016 yılında vergi dairesine başvurarak terkin talebinde bulunmuş olup, terkin işlemleri vergi dairesince sonuçlandırılmıştır.
Hasan Beyin faaliyet gösterdiği 2015 yılında vergi kaçırdığına delalet eden emareler ortaya çıkması üzerine 2015 hesap dönemi vergi dairesi müdürü tarafından incelenmiş ve 250.000-TL tarhiyat yapılmıştır. Vergi dairesi söz konusu tarhiyatı içeren ceza ihbarnamesini mükellefin bilinen adresine göndermiş olup, bilinen adresi yıkılmış ve çevrede yapılan araştırmada böyle bir şahsın olmadığı belirtilmiştir.

Bunun üzerine vergi dairesi ilanen tebliğ yoluna gitmiş olup, ceza ihbarnamesini 18.01.2018 tarihinde ilan panosuna asmış, ceza ihbarnamesini mükellefin bilinen son adresinin bağlı olduğu muhtarlığa göndermiştir. 21.01.2018 tarihinde ise yerel gazetede yayımladıktan sonra 22.01.2018 tarihinde Basın-İlan Kurumunca belirlenen günlük gazetelerden birinde yayımlatmıştır. Mükellef Hasan Bey Vergi Usul Kanununda belirlenen sürede vergi dairesine bizzat veya bilvekale müracaat etmemiş ve taahhütlü mektup veya telgrafla açık adresini bildirmemiştir. Ayrıca ceza ihbarnamesine karşı yargı yoluna, uzlaşma ve cezada indirim talebinde bulunmamıştır.

Örneklemeye göre ilan tarihi, tebliğ tarihi ve mükellefin ödeme vadeleri vergi mevzuatı açısından ayrıntılı olarak değerlendirilecektir.

Çözümleme

Vergi usul Kanunun 103. maddesinde tebliğin ilanla yapılacağı haller tek tek sayılmış olup, ilanların şeklini, muhteviyatını ve neticelerini aynı Kanunun 104, 105 ve 106. maddelerinde belirtilmiştir. Söz konusu maddelere istinaden Maliye Bakanlığı tarafından 345 Seri No'lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği yayınlanmıştır. Söz konusu tebliğ ile ilanen tebliğin usul ve esasları belirtilmiş olup, konuya ilişkin açıklık getirilmiştir.

V.U.K 104. maddesinin 3. fıkrasında ilan ile yapılan tebliğin konusu birmilyar ila yüzmilyar Lira (490 Sıra No.lu V.U.K Genel Tebliği ile 1.1.2018'den itibaren 2.200 -TL - 220.000 -TL) arasındaki vergi veya vergi cezasına taalluk ettiği takdirde ilan, ilgili vergi dairesinin bulunduğu yerin belediye sınırları içinde çıkan bir veya daha fazla gazetede yayımlanır. Tutarın yüzmilyar Lirayı (490 Sıra No.lu V.U.K Genel Tebliği ile 1.1.2018'den itibaren 220.000 -TL ve üzeri) aşması halinde ilan, Türkiye genelinde yayın yapan günlük gazetelerden birinde ayrıca yapılır. Şeklinde hüküm belirtmiştir.  Örneğimizde 250.000-TL tarhiyat yapıldığından V.U.K 104. maddesinin 3. fıkrasının son cümlesine göre hareket edilecektir. İlanla tebliğin usul ve esasları 345 Seri No'lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği ile açıklandığından ayrıca tebliğin esasları göz önünde bulundurulacaktır.

Söz konusu tebliğe göre; ilanda asıl olan, ilanın vergi dairesinin ilan koymaya mahsus yerinde ilan edilmesi olduğundan, ilan yazısı her hâlükârda tebliğ yapan vergi dairesinin ilan koymaya mahsus mahalline asılacak ve bir örneği de muhatabın bilinen son adresinin bağlı bulunduğu muhtarlığa gönderilecektir. İlanın asılması keyfiyeti ve tarihi tutanakla tespit edilecektir. Örneğimizde Vergi dairesi söz konusu tarhiyatı içeren ceza ihbarnamesini mükellefin bilinen adresine göndermiş olup, bilinen adresi yıkılmış ve çevrede yapılan araştırmada böyle bir şahsın olmadığı belirtilmiştir. Dolayısıyla ceza ihbarnamesi mükellefe tebliğ edilememiştir. Bu durumda vergi dairesi ilan yoluyla tebliğe yoluna gidecektir. Keza örneğimizde tebliğde belirtildiği üzere, ilanın vergi dairesinin ilan koymaya mahsus yerinde ilan edilmesi olduğundan, ilan yazısı her hâlükârda tebliğ yapan vergi dairesinin ilan koymaya mahsus mahalline asılacak hükmünden dolayı vergi dairesi ceza ihbarnamesini 18.01.2018 tarihinde ilan panosuna asmış, ayrıca ceza ihbarnamesini tebliğ esasına göre mükellefin bilinen son adresinin bağlı olduğu muhtarlığa göndermiştir. Yine aynı tebliğe göre vergi dairesinin bulunduğu yerin belediye sınırları içinde çıkan ve Basın-İlan Kurumunca belirlenen bir veya daha fazla gazetede yayımlatıldıktan başka, Türkiye genelinde yayın yapan ve Basın-İlan Kurumunca belirlenen günlük gazetelerden birinde de aynı şekilde yayımlatılacağı belirtildiğinden vergi dairesi 21.01.2018 tarihinde ise yerel gazetede yayımladıktan sonra 22.01.2018 tarihinde Basın-İlan Kurumunca belirlenen günlük gazetelerden birinde yayımlatmıştır.

345 Seri No'lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği İlan yazısının vergi dairesinin ilan koymaya mahsus yerine asılmasını izleyen onbeşinci gün, ilan tarihi olarak kabul edilecektir. Bu tarihten itibaren bir ay içinde mükellefin ilgili vergi dairesine müracaat etmemesi veya adresini bildirmemesi halinde, bu bir aylık sürenin sonunda tebliğ yapılmış olacaktır. Şeklinde hüküm belirtilmiş, örneğimizde ceza ihbarnamesini 18.01.2018 tarihinde ilan panosuna asmış, dolayısıyla takip edin günden itibaren 15. gün ilan yapılmış sayılacaktır. Yani ilan tarihi 02.02.2018 tarihi olacaktır. Bu tarihten itibaren mükellefin bir ay içinde vergi dairesine müracaat etmesi veya adresine bildirmesi gerekmektedir. Aksi takdirde bir aylık sürenin sonunda tebliğ yapılmış olacaktır. Mükellef Hasan Bey Vergi Usul Kanununda belirlenen sürede vergi dairesine bizzat veya bilvekale müracaat etmemiş ve taahhütlü mektup veya telgrafla açık adresini bildirmemiştir. Ayrıca ceza ihbarnamesine karşı yargı yoluna, uzlaşma ve cezada indirim haline başvurmamıştır. Dolayısıyla ceza ihbarnamesi ilanın tebliğe göre mükellef Hasan Beye 02.03.2018 tarihinde tebliğ yapılmış sayılacaktır. Vergi Usul Kanununa göre mükellefin tebliğe 30 gün içinde dava açma, uzlaşma ve cezada indirim hakkı bulunduğundan dava açma, uzlaşma ve cezada indirim 01.04.2018 tarihinde son bulacaktır. Mükellef Hasan Bey bu tarihten itibaren bir ay içinde vergi dairesine borcunu ödemesi gerektiğinden tarh edilmiş verginin vadesi 01.05.2018 tarihi olacaktır.

213 sayılı Vergi Usul Kanunu
345 Seri No'lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği
7061 sayılı Bazı Vergi Kanunları İle Diğer Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun