Vergi, Maliye, Ekonomi, Sosyal Güvenlik, Ticaret Hukuku Hakkındaki Herşeyyeni e-konomi
Nazmi KARYAĞDI
27 Mayıs 2019Nazmi KARYAĞDI
587OKUNMA

Yurtdışındaki Varlıkların Vergisiz Türkiye’ye Getirilmesi Beklenirken, Türk Vatandaşlarının Yurtdışındaki Mevduatları Son Bir Yılda 18,8 Milyar Dolar Arttı

Gelecekte Türkiye Mali Tarihini yazacak olanlar, 2000’li yılların ilk yirmi yılını “Türkiye, adeta deprem fırtınasına yakalanmışçasına vergi afları fırtınasına tutulmuştu” diye yazarlar kanısındayım.



Yukarıdaki resmi Gelir İdaresi Başkanlığının internet sitesinin ana sayfasından 14 Mayıs 2019 tarihinde aldım

Alt alta yazılı olan kanun maddelerinin her biri ayrı bir vergi affını içeriyor.

Farklı tarihte yürürlüğe giren afların 5., 12. ve 14. taksitlerinin son ödeme gününün aynı tarih olduğunu mükelleflere hatırlatıyor.

Hani vardır ya; yeri gelir bir resim, sayfalarca kalınlıktaki bir kitabı birkaç saniyede anlatır derler ya.

Bu da işte öyle.

İlk kez 2009’da Varlık Barışı Kanunu (5811 sayılı Kanun) ile gündeme getirilen yurtdışındaki varlıkların %2 vergiyle Türkiye’ye getirilmesine yönelik düzenleme ile ülkemize getirilen yabancı para tutarı 4 milyar 718 milyon ABD Doları ve 4 milyar 638 milyon Euro idi. (1 Dolar = 1,5213 TL, 1 Euro=2,1639, gib.gov.tr’deki istatistiklerden hareketle hesaplanmıştır.)

Yeri gelmişken şunu da belirtelim o tarihten sonra yapılan benzeri düzenlemelerde ne sonuç elde edilmiş, resmi veri olarak yayınlanmadığını için bilemiyoruz.

Hatırlanacağı üzere 18 Mayıs 2018 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren 7143 sayılı mali af kanunuyla yurt dışındaki varlıkların vergisiz olarak getirilmesine ilişkin bir düzenleme yapılmıştı. Ve vatandaşlara tanınan süre 30 Kasım 2018’de bitmekteydi.

30 Kasım 2018 tarih ve 405 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı’yla süre 6 ay uzatılarak 31 Mayıs 2019’a kadar bildirimde bulunabilme imkanı uzatıldı.

Buraya kadar her şey alışılmış. Olağanüstü bir durum yok.

Ancak bir yıldır devam eden Türk vatandaşlarının yurtdışındaki varlıklarını vergisiz, soruşturmasız, incelemesiz Türkiye’ye getirilmesine yönelik düzenlemede sona yaklaştığımız şu günlerde, son bir yıl içerisinde yurtdışından varlık getirilmesi bir yana yurtdışına varlık çıkışına şahit oluyoruz.

Nasıl yani dediğinizi duyar gibi oluyorum.

TC Merkez Bankası’nca geçtiğimiz günlerde yayımlanan Uluslararası Yatırım Pozisyonu-Mart 2019 Raporuna göre;

  • 2018/1. Çeyrekte Türklerin yurtdışındaki bankalardaki mevduatı 32 milyar 542 milyon Dolar iken;
  • 2018/1. Çeyrekte 51 milyar 384 milyon Dolara ulaşmış durumda.

Yani son bir yılda 18,8 milyar Dolar yurtdışındaki banka hesaplarına resmi ve legal olarak gönderilmiştir.

Bir başka ifadeyle Türklerin yurtdışındaki yabancı bankalardaki Dolar mevduatları %58 oranında artmıştır

TCMB’nin internet sitesinde bu istatistikler 1996’dan beri yayınlanmakta olup 2008’de 46 milyar Dolarlık rekordan sonra yurtdışındaki mevduatların ilk kez 51 milyar Dolara ulaştığını görüyoruz.

Meraklısı için belirtelim 1996’da yurtdışında 7,4 milyar Dolarlık bir mevduat var.
Peki, rakamları nasıl yorumlayabiliriz?

1996’dan bu yana gelir dağılımında adaletsizlik yaşanırken bazı kesimlerde zenginlik artmış, buna paralel yurtdışına giden para da.

Türkiye son bir yıldır ciddi bir döviz piyasası kriziyle karşı karşıya bulunuyor.

Küresel piyasalardan ülkemize akan döviz kaynakları kururken, Türkiye öncelikle vatandaşlarının yurtdışındaki varlıklarını Türkiye’ye çekmeye çalışan taktikler geliştirdi.

Ancak son bir yılda yurtiçi yerleşiklerin Türkiye’deki bankalardaki döviz miktarı 182,26 milyar Dolara, yurtdışındaki yabancı bankalardaki mevduat da 18,8 milyar Dolar artarak 51 milyar 384 milyon Dolara ulaşmış durumda.

Bankalardaki mevduatların %56’sı Dolar ve Euro, %44’ü ise Türk Lirası olarak tutuluyor.

Elimizde var olan veriye göre geçmişte vergi barışı ile ancak 4 milyar Dolar ve 4 milyar Euro Türkiye’ye gelirken şimdi bir yılda 18,8 milyar Dolar mevduat olarak yurtdışına gidiyor.

Tek kelimelik bir reçete ile elbette bu sorunların çözümü olmaz ama bize göre acilen tesis etmemiz gereken şey nedir derseniz;

Yurtiçi ve yurtdışı ekonomik aktörler ile vatandaşlar için “GÜVEN”

Yorumlarınızı Bize Yazınız
Soru SorYazarlarımızın güncel sorulara cevap verebildiğini göz önünde bulundurarak, lütfen makalenin yayımı tarihten itibaren en geç bir ay içinde sorunuzu yöneltiniz.