Vergi, Maliye, Ekonomi, Sosyal Güvenlik, Ticaret Hukuku Hakkındaki Herşeyyeni e-konomi
Nazmi KARYAĞDI
20 Mart 2019Nazmi KARYAĞDI
523OKUNMA

Mart ayında kira geliri beyannamesi verecek olanlar vergi avantajlarını kaçırmasın!

Nazmi KARYAĞDI, Gelir İdaresi E. Strateji Geliştirme Daire Başkanı, (Yeni Ekonomi Danışmanlık Kurucu Ortağı)

Mart ayının 25’ine kadar kira geliri elde eden kişiler belli sınırların üzerinde gelir elde etmişlerse beyanname vermeleri gerekiyor.

Gelir İdaresi Başkanlığının verilerine göre 2018 yılında sadece kira geliri elde eden 1.970.278 kişinin beyanname vermesi bekleniyor.

Vergi vermek bir vatandaşlık görevi. Yani bir yükümlülük. Ancak vergi mükelleflerinin bu yükümlülüklerini yerine getirirken yararlanabileceği bir takım haklar ve avantajlar da var.

Genelde vergi denince akla mali yük, ceza, ya
ptırım gelir. Oysa ki vergide vatandaşın imkanına sunulan hakların da akla gelmesi ve vatandaşların da bunlardan azami yararlanması gerekiyor.
İşte biz de 2018’de kira geliri edip beyanname vermek zorunda olan vatandaşlarımıza bu avantajları hatırlatmak istiyoruz.

Kimler beyanname verecek?

2018’de yıllık olarak;

  • 4.400 TL’yi aşan tutarda mesken (konut) kira geliri elde edenler,
  • Üzerinden vergi kesintisi yapılmış işyeri kira geliri olarak net27.200 Lirayı (Stopaj eklendiğinde brüt hasılat olarak 34.000 Lirayı) aşan tutarda gelir elde edenler,
  • Basit usulde vergilendirilen ve bu nedenle kira üzerinden vergi kesintisi yapmak zorunda olmayan kişilere kiraya verilen işyerinden 1.800 Lirayı tutarda aşan işyeri kira geliri elde edenler,

25 Mart 2019 akşamına kadar Yıllık Gelir Vergisi Beyannamesi verecekler.

1. Hazır beyanname sistemi ile internetten kolay beyanname verilebilir

Gelir İdaresi Başkanlığı Merkezi Nüfus İdaresi Sistemi, tapu, banka, PTT, inşaat ve sigorta şirketleri, TOKİ, elektrik, su, doğalgaz şirketleri ve Sosyal Güvenlik Kurumu gibi kurum ve kuruluşlardan ettiği bilgilerden hareketle mükellefler için hazırladığı beyannameyi kira geliri elde edenlere internetten sunuyor.

https://intvd.gib.gov.tr/hazirbeyan adresinden kimlik bilgileri ile sisteme girip özel güvenlik soruları cevaplamak suretiyle ya da  e-Devlet üzerinden sisteme girmek mümkün.

Kira geliri elde edenler dilerlerse kağıt beyanname doldurarak da beyannamelerini verebiliyorlar.

Bu arada bir veriyi de paylaşalım: Geçen yıl kira geliri elde eden her 4 mükelleften 3’ü Gelir İdaresi Hazır Beyan Sistemi ile internet üzerinden kira geliri beyannamesini verdi.

İlk kez 2018’de kira geliri elde eden bu nedenle de vergi dairesinde mükellefiyet kaydı olmayan kişiler de vergi dairesine gitmeden ilk beyannamelerini internet üzerinden verebilecekler.

2. İşyeri kira geliri elde edenler vergi ödemek yerine vergi iadesi alabilirler

Üzerinden stopaj kesilmiş net işyeri kira geliri 27.200 Lirayı (brüt olarak 34.000 Lira) aşan bu nedenle de kira gelirleri beyannamesi vermek zorunda olan mükelleflerin bazıları vergi iadesi alabilecekler.

Geçen yıl nette78.112 Liraya (Brütte 97.640 Lira) kadar işyeri kira geliri elde edenler, %15’lik götürü gider yöntemini seçmiş ve aynı zamanda hiçbir indirimleri bulunmamış olsa bile, 2018’de kendilerinden stopajla kesilen gelir vergisini iadesi alabilecekler.

Öte yandan kira geliri edenler gerçek gider yöntemini seçmişlerse ve yararlanabilecekleri bir takım indirimleri de varsa alacakları iade tutarı artacaktır.

Vergi iadesine hak kazanan mükellefler Gelir İdaresi internet sitesi üzerinden Gelir ve Kurumlar Vergisi Standart İade Sistemini (GEKSİS) kullanarak iade başvurusunda bulunabilecekler.

3. Gerçek gider yöntemi seçilerek daha az vergi ödenebilir

Bir yıl öncesine kadar vergi mükellefleri beyan edecekleri net kira geliri tutarını (vergi matrahını) belirlemek için elde ettikleri hasılatın %25’i oranında götürü gider düşerek ya da gerçek gider yöntemiyle hesaplıyorlardı.

Gelir Vergisi Kanununda yapılan değişiklik sonucunda, 2017 yılında elde edilen kira gelirlerine uygulanmak üzere götürü gider oranı %25’ten %15’e düşürüldü.

Daha açık bir ifadeyle mükelleflerin otomatik olarak indirdikleri gider oranında %10’nun bir azalma sözkonusu oldu.

Mükelleflerin aleyhine olan bu durumu gidermenin yolu bundan böyle mümkün olduğunca gerçek gider usulüne geçmek olacak.

Satın alınan gayrimenkul için ödenen faiz giderleri, amortismanlar, bina için yapılan bakım onarım giderleri, iktisap tarihinden itibaren 5 yıl süreyle yararlanılacak iktisap bedelinin % 5'ini indirme, kirada oturuluyorsa kira giderini düşme imkanı vb. pek çok gerçek gideri elde edilen kira gelirinden düşme imkanı mümkün.

Kira geliri elde edenler %15 götürü gider yöntemi yerine gerçek gider yöntemini seçerek belki de hiç vergi ödemeyebileceklerdir.

4. İndirimlerden doğan avantajlar nedeniyle vergi ödenmeyebilir

Kira geliri elde edenlerin pek farkında olmadığı avantajlardan bir diğeri de gelirlerinden düşebilecekleri bir takım indirimlerdir.

Kira geliri elde edenlerin sadece giderleri değil bir de indirimleri kira gelirlerinden mahsup ederek daha az vergi ödeme imkanı bulunuyor.

Örneğin beyan edilen gelirin (safi iradın) % 10'unu aşmaması şartıyla; mükellefin kendisine eşine ve 18 yaşından küçük çocuklarına ilişkin eğitim ve sağlık harcamaları indirim konusu yapılabiliyor.

Beyan edilen gelirin %15'ini ve asgari ücretin yıllık tutarını (yani 24.354 Türk Lirasını) aşmaması şartıyla; mükellefe, eşine ve 18 yaşından küçük çocuklarına ait hayat sigortalarına ödenen primlerin %50'si ile ölüm, kaza, hastalık, sağlık, engellilik, analık, doğum ve tahsil gibi şahıs sigorta primlerinin tamamını indirim konuş yapma imkanı var.

Bir de hiçbir sınır olmaksızın yapılan ödemenin tamamının kira gelirlerinden indirilmesine imkan veren indirim ve bağışlar var. Bunlara birkaç örnek vermek gerekirse;

  • Gıda bankacılığı faaliyetinde bulunan dernek ve vakıflara bağışlanana gıda, temizlik, giyecek ve yakacak maddeleri,
  • Genel ve özel bütçeli kamu idarelerine, belediyelere ve köylere; okul, sağlık tesisi, öğrenci yurdu ile çocuk yuvası, yetiştirme yurdu, huzurevi, dini tesis, bakım ve rehabilitasyon merkezi inşası dolayısıyla yapılan harcamalar, bağış ve yardımlar ile mevcut tesislerin faaliyetlerini devam ettirebilmeleri için yapılan her türlü bağış ve yardımlar,
  • Cumhurbaşkanlığı, Başbakanlık ya da Bakanlar Kurulu tarafından başlatılmış olan bir yardım kampanyasına, Kızılay ve Yeşilay’a, Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışmayı Teşvik Vakfına, Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu’na, Türk Silahlı Kuvvetleri Güçlendirme Vakfı’na, lköğretim kurumlarına, Atatürk Kültür, Dil ve Tarih Yüksek Kurumu’na, TÜBİTAK’a, Yüksek Öğretim Kanununa göre üniversitelere ve Yüksek Teknoloji Enstitüsüne, genel doğal afetlerin zararlarını gidermek amacıyla kurulan Afet Fonuna, milli yardım komiteleri veya mahalli yardım komitelerine, kültürel ve tarihi eserlere ve projelere yapılan bağışlar,

Özetle belirtmek gerekirse 25 Mart’a kadar devam edecek olan kira gelirleri için beyanname verme döneminde mükelleflerin yararlanabileceği pek çok avantaj var.

Karışık mevzuat ve adeta gizlenmiş avantajlardan vatandaşların haberdar olması ve yükümlülüklerini yerine getirirken kendilerine tanınan haklardan yararlanmaları vergi adaletinin gerçekleşmesi açısından çok önemlidir.

Haklarından haberdar olan vergi mükellefleri yükümlülüklerini de uyum içerisinde ve yasaların kendileri için öngördüğü tutarda gerçekleştirmiş olurlar. Ne bir kuruş fazla ne de bir kuruş eksik.