Vergi, Maliye, Ekonomi, Sosyal Güvenlik, Ticaret Hukuku Hakkındaki Herşeyyeni e-konomi
Özkan ATİLA
12 Ocak 2014Özkan ATİLA
1162OKUNMA

Çalışanlara Yemek Yardımında Gelir Vergisi ve Sosyal Güvenlik Primi

İşverenler tarafından çalışanlara yapılan yemek yardımı, esas itibariyle hizmet karşılığında çalışana sağlanan menfaatlerin bir parçasıdır.

Genel olarak, yemek yardımı dört farklı şekilde karşımıza çıkabilmektedir. Bunlar;

  1. İşveren tarafından işyerindeki yemekhanelerde hazırlatılan yemeklerin çalışanlara verilmesi,
  2. İşverenler tarafından yemek hizmeti satın alınıp, çalışanlara işyerinde veya hizmetin satın alındığı işletmede yemek hizmeti sunulması,
  3. Çalışanlara dışarıda yemek bedel ödemelerinde kullanmaları için içerisine her ay çalışılan günler esas alınarak belli bir tutarın yatırıldığı yemek kartı verilmesi,
  4. Çalışana yemek parası adı altında doğrudan ödeme yapılması.

Yukarıdaki yöntemlerin hepsinde işveren açısından aynı tutarda maliyete katlanılmış olunsa bile, her bir yöntemin gelir vergisi stopajı ve sosyal güvenlik primleri açısından farklı sonuçları ortaya çıkabilmektedir.


Gelir Vergisi Stopajı
Gelir Vergisi Kanunu’nun 23/8. maddesi uyarınca, hizmet erbabına işverenlerce işyerinde veya müştemilatında yemek verilmek suretiyle sağlanan menfaatlerin tamamı vergiden istisnadır. Yukarıda belirtilen 1 numaralı seçenek ve işyerinde veya müştemilatında verilmek şartıyla 2 numaralı seçenek bu kapsamda değerlendirilir.

İşverenlerce, işyerinde veya müştemilatında yemek verilmeyen durumlarda çalışılan günlere ait bir günlük yemek bedelinin 2014 yılı için KDV hariç 12,00 TL’yi aşmaması ve buna ilişkin ödemenin yemek verme hizmetini sağlayan mükelleflere yapılması şartıyla yapılan yemek yardımı vergiden istisna olacaktır. Yukarıda belirtilen seçeneklerden işyeri veya müştemilatı dışında verilmesi halinde 2 numaralı seçenek ile 3 numaralı seçenek bu kapsamda değerlendirilebilir.

Ödemenin bu tutarı aşması halinde, aşan kısım ile hizmet erbabına yemek bedeli olarak nakden yapılan ödemeler ve bu amaçla sağlanan menfaatler ücret olarak vergilendirilir.


Sosyal Güvenlik Primi
5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanun'un 80. maddesi uyarınca, tüm ayni yardımlar herhangi bir sınır olmaksızın SGK prim matrahı dışında kaldığından personele yemek sağlanması, yemeğin nerede yenildiğine ve herhangi bir hadde bağlı olmaksızın SGK prim matrahının dışında tutulacaktır.

Diğer taraftan, sigortalılara yemek parası adı altında yapılan ödemelerin, işyerinde veya müştemilatında yemek verilmemesi şartıyla, fiilen çalışılan gün sayısı dikkate alınarak 16 yaşından büyükler için belirlenen günlük asgari ücretin %6'sının, yemek verilecek gün sayısı ile çarpılması sonucunda bulunacak miktarı, aylık prime esas kazançların tespitinde dikkate alınmayacaktır. Günlük asgari ücretler dikkate alındığında bu tutar, 01.01.2014-30.06.2014 tarihleri arasında günlük 2,14 TL, 01.07.2014-31.12.2014 tarihleri arasında ise 2,27 TL olacaktır.

Dolayısıyla, yukarıda belirtilen ilk üç seçenekte yer alan yemek yardımları sosyal güvenlik primine dahil edilmez iken, bunların dışında çalışana nakit olarak yapılan yardımların günlük asgari ücretin %6’sını aşan kısmı prim matrahına dahil olacaktır.


Özetle;
Özetlemek gerekirse, işyerinde veya müştemilatında yemek verilmesi halinde sağlanan menfaatin tamamı hem ücretten istisna olup gelir vergisi stopajına tabi olmayacak hem de sigorta primi matrahına dahil edilmeyecektir.

İşyeri veya müştemilatı dışında yemek verilmesi ve ödemenin hizmeti sağlayan işletmeye yapılması ile yemek kuponu verilmesi halinde, sağlanan menfaatin tamamı sigorta prim matrahına dahil edilmez iken KDV hariç günlük 12 TL’ye kadar olan tutar ücret matrahına dahil edilmeyecek, aşan kısım ücret matrahına dahil edilip gelir vergisi stopajına tabi tutulacaktır.

Bunların dışında çalışana nakit olarak ödenen yemek paralarının tamamı ücret matrahına dahil edilip gelir vergisi stopajına tabi tutulurken, bu şekilde yapılan ödemenin günlük asgari ücretin %6’sına kadar olan kısmı sigorta primi matrahına dahil edilmeyecek, aşan kısım prim matrahına dahil edilecektir.