Vergi, Maliye, Ekonomi, Sosyal Güvenlik, Ticaret Hukuku Hakkındaki Herşey

Ekonomi, Maliye

İmdat TÜRKAY
17 Kasım 2021İmdat TÜRKAY
248OKUNMA

BES’te 18 Yılda 13 Milyon Katılımcıya ve 200 Milyar Fona Ulaşıldı

Bireysel Emeklilik Sistemi, 4632 sayılı Bireysel Emeklilik Tasarruf ve Yatırım Sistemi Kanunu ile TBMM tarafından 28 Mart 2001 tarihinde kabul edilmiş ve 7 Ekim 2001 tarihinde yürürlüğe girmiş olup 27.10.2003 tarihinde ise ilk emeklilik planlarının onaylanmasıyla BES fiilen hayata geçmiştir.

Bireysel Emeklilik Sistemi (BES), kişilerin tasarruflarını uzun vadeli yatırıma yönlendirerek, emeklilik döneminde yaşam standartlarını koruyabileceği bir birikim elde etmelerini sağlamaktadır. Bireylerin emeklilik dönemlerinde refah seviyelerinin düşmemesini hedefleyen, aynı zamanda yurt içinde uzun vadeli tasarruf seviyesini yükselterek yarattığı fonlarla ülke ekonomisine katkı sağlayan BES, fiilen 27 Ekim 2003'te başlayarak 18. yılını doldurmuş bulunmaktadır.

İstihdam edilip edilmediğine, vergi mükellefi olup olmadığına, uyruğuna ve yaş sınırına bakılmaksızın herkes gönüllü BES’e katılabilmekte olup 25.05.2021 tarihinde 4632 sayılı Kanunda yapılan değişiklik ile 18 yaşını doldurmamış küçüklerin (çocukların) da velayet/vesayet hükümleri çerçevesinde yasal temsilcileri aracılığıyla sisteme dahil edilmesi sağlanmıştır.

BES, Ülkemizde mevcut kamu sosyal güvenlik sisteminin tamamlayıcısı olarak 18 yıldır uygulanmaktadır. Kasım/2021 tarihi itibariyle, BES'teki katılımcıların fon tutarı ile devlet katkısı fon tutarının toplam büyüklüğü ile otomatik katılımla sisteme dahil olanların birikim toplamı 200 milyara aşmış durumdadır.

Emeklilik Gözetim Merkezi tarafından BES'e ilişkin istatistiki veriler otomatik katılımın getirilmesinin ardından "BES istatistikleri" ve "OKS istatistikleri" şeklinde iki ayrı başlık altında yayımlanmaktadır. Öte yandan, BES ve OKS katılımcılarının toplam sayısı 13 milyona ulaşmış ve 15 Ekim 2021 tarihi itibarıyla BES'ten emekli olan kişi sayısı da 162 bini aşmış bulunmaktadır.

Özellikle, 2013 yılından sonra BES’e girenlere %25 oranında Devlet katkısı uygulamasının başlaması sonucu BES’e olan ilgi daha da artmış ve 05.11.2021 tarihi itibariyle Emeklilik Gözetim Merkezi tarafından yayımlanan BES’e ilişkin veriler şöyle olmuştur. (https://www.egm.org.tr/bilgi-merkezi/istatistikler)

BES Temel Göstergeleri
(05.11.2021 tarihi itibariyle)

Katılımcı Sayısı7.020.701 Kişi
Emekli Olan Katılımcı Sayısı163.310 Kişi
Katılımcıların Toplam Fon Tutarı168.075,9 milyon TL
Devlet Katkısı Fon Tutarı23.289,9 milyon TL
Toplam Fon Tutarı191.365,8 milyon TL
Emeklilik Şirketi Sayısı16

BES’e otomatik katılımının başlamasıyla beraber sisteme giren çalışan sayısında önemli oranda artış olmuştur. Bireysel Emeklilik Sistemini daha da teşvik etmek amacıyla, 1 Ocak 2017 tarihinde yürürlüğe giren otomatik katılıma ilişkin hükümler uyarınca, işverenler çalışanlarını Otomatik Katılım Sistemi’ne (OKS) dahil etmekle yükümlüdür. Bu çerçevede işverenler çalışanlarının, özel sektör için prime esas kazançlarının, kamu için ise emeklilik keseneğine esas aylığın en az %3’ünü sisteme aktarırlar. Çalışanlar bu sistemde dilediği kadar kalma hakkına sahiptir. OKS, Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı ya da mavi kart sahibi olan, 45 yaşını doldurmamış, kamuda veya özel sektörde bir işverene bağlı olarak ücretli çalışanları kapsamaktadır.

BES Otomatik Katılım Temel Göstergeleri
(05.11.2021 tarihi itibariyle)

Çalışan Sayısı6.166.855 kişi
Sertifika Sayısı8.318.308 adet
Çalışanların Fon Tutarı14.584,6 milyon TL
Devlet Katkısı Fon Tutarı732,3 milyon TL
Toplam Fon Tutarı15.316,9 milyon TL
İşveren Sayısı234.557 adet

4632 sayılı Kanun uyarınca yürürlüğe giren OKS; gönüllü BES’te olduğu gibi, tasarrufların toplanması, değerlendirilmesi ve kişiye toplu para ya da maaş ödenmesi esasına dayanır. Bu sistem, Sosyal Güvenlik Kurumu'nun sağladığı sağlık hizmetleri veya diğer hizmetleri sunmaz ve OKS, zorunlu sosyal güvenlik sisteminin alternatifi değil tamamlayıcısıdır.

Yaklaşık 18 yıllık süreçte BES, önce 2013 yılında hayata geçen %25’lik Devlet katkısının da etkisiyle son yıllarda ciddi bir katılımcı sayısına ulaşmış bulunmaktadır. Daha sonra BES’i daha da teşvik etmek amacıyla, 2017 yılından sonra çalışanların BES’e otomatik katılımı sağlanmıştır.

Gerek gönüllü BES, gerekse OKS’de sisteme giriş tarihinden itibaren en az 10 yıl sistemde kalınması ve 56 yaşın doldurulması halinde emekli olunabilmektedir. Gönüllü BES’e herkes katılabilirken, OKS’ye katılım zorunlu olup sadece 45 yaşını doldurmamış çalışanlar katılabilmektedir.

Ülkemizdeki genel tasarruf eğiliminin düşüklüğünü dikkate aldığımızda BES’in bugün itibariyle ulaştığı 13 milyonu aşan katılımcı sayısı ve 200 milyarı aşan bir tasarruf hacmi kayda değer bir gelişmedir.

Yorumlarınızı Bize Yazınız

Soru Sor