Vergi, Maliye, Ekonomi, Sosyal Güvenlik, Ticaret Hukuku Hakkındaki Herşeyyeni e-konomi
İmdat TÜRKAY
28 Ocak 2019İmdat TÜRKAY
184OKUNMA

2019’da Çalışanlara Ödenecek AGİ Tutarları

2019 yılında uygulanacak asgari ücret tutarının belirlenmesinin ardından çalışanların aylık ücret tutarına yansıyacak olan aylık asgari geçim indirimi tutarları da belirlenmiş oldu.

27.12.2018 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan 25.12.2018 tarih ve 2018/1 sayılı Asgari Ücret Tespit Komisyonu Kararıyla, bir günlük normal çalışma karşılığı asgari ücret 85,28 Türk Lirası olarak belirlenmiştir. Asgari Ücret Tespit Komisyonu, milli seviyede tek asgari ücret belirlemiştir. Dolayısıyla belirlenen asgari ücret tutarları, yaşa bakılmaksızın bütün çalışanlar için uygulanacaktır.

2019 yılında asgari ücretin aylık brüt tutarı 2.558,40 TL, asgari ücretin net tutarı 2.020,90 TL, asgari ücretlinin işverene maliyeti 3.006,12 TL, bekâr bir ücretlinin yararlanacağı en düşük asgari geçim indirimi tutarı 191,88 TL ve ücretlilerin yararlanacağı en yüksek asgari geçim indirimi tutarı ise 326,20 TL olmuştur.

193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu’nun 32. maddesinde yer alan hükme göre, ücretin gerçek usulde vergilendirilmesinde asgarî geçim indirimi uygulanmaktadır.

Asgari geçim indirimi uygulaması, sadece gerçek usulde ücret geliri elde eden ücretlilere uygulanmakta olup, işverenler tarafından hesaplanan asgari geçim indirimi tutarı, çalışana ödenen ücret tutarı üzerinden hesaplanan gelir vergisinden mahsup edilmek suretiyle ücretlinin net maaşına yansıtılmaktadır.

Asgarî geçim indirimi; ücretin elde edildiği takvim yılı başında geçerli olan ve sanayi kesiminde çalışan 16 yaşından büyük işçiler için uygulanan asgarî ücretin yıllık brüt tutarının;

  • Mükellefin kendisi için %50'si,
  • Çalışmayan ve herhangi bir geliri olmayan eşi için %10'u,
  • Çocukların her biri için ayrı ayrı olmak üzere; ilk iki çocuk için %7,5, üçüncü çocuk için %10 ve diğer çocuklar için %5'idir.

Gelirin kısmî döneme ait olması halinde, ay kesirleri tam ay sayılmak suretiyle bu süreye isabet eden indirim tutarları esas alınmaktadır. Asgarî geçim indirimi, asgari ücretin brüt tutarına belirlenen oranlar uygulanmak suretiyle bulunan tutar ile gelir vergisi tarifesinin birinci gelir dilimine uygulanan %15 oranının çarpılmasıyla bulunan tutarın, hesaplanan vergiden mahsup edilmesi suretiyle uygulanmaktadır.

Mahsup edilecek kısmın fazla olması halinde ücretliye iade yapılmamaktadır. İndirimin uygulamasında "çocuk" tabiri, mükellefle birlikte oturan veya mükellef tarafından bakılan (nafaka verilenler, evlat edinilenler ile ana veya babasını kaybetmiş torunlardan mükellefle birlikte oturanlar dâhil) 18 yaşını veya tahsilde olup 25 yaşını doldurmamış çocukları; "eş" tabiri ise, aralarında yasal evlilik bağı bulunan kişileri ifade etmektedir.

İndirim tutarının tespitinde mükellefin, gelirin elde edildiği tarihteki medenî hali ve aile durumu esas alınmaktadır. İndirim, belirlenen oranlara göre hesaplanan tutarları aşmamak kaydıyla, ücret geliri elde eden aile fertlerinden her biri için ayrı ayrı, çocuklar için eşlerden yalnızca birisinin gelirine uygulanmaktadır.

Boşananlar için indirim tutarının hesabında ise, nafakasını sağladıkları çocuk sayısı dikkate alınmaktadır. Ücretlerin vergilendirilmesinde asgari geçim indirimi uygulandıktan sonra, varsa teşvik amaçlı diğer indirim ve istisnalar dikkate alınmaktadır.

Asgari geçim indirimi uygulaması hakkında gerekli açıklamalar Hazine ve Maliye Bakanlığınca yayımlanan 265 seri no.lu Gelir Vergisi Genel Tebliğinde yapılmış bulunmaktadır.

2019 Yılında ücretlinin evli olup olmamasına, evli ise eşinin çalışıp çalışmamasına ve çocuk sayısına göre alabileceği en düşük ve en yüksek asgari geçim indirimi tutarları (TL olarak) aşağıdaki tabloda yer almaktadır. (http://www.gib.gov.tr/yardim-ve-kaynaklar/sikca-sorulan-sorular)

            <tdcolspan="6">* Asgari ücretin 2019 yılı gelir vergisi tutarı aylık 326,20 TL olduğundan asgari geçim indirimi 2019 yılında aylık 326,20 TL'yi aşamayacaktır.  

(Asgari ücret; 2019 yılı için aylık brüt 2.558,40 TL, yıllık 30.700,80 TL olarak belirlenmiştir.)
ÜCRETLİNİN MEDENİ DURUMUASGARİ ÜCRETORAN (%)MATRAH
(Yıllık Brüt Asgari Ücret X AGİ Oranı)
İNDİRİM TUTARI
[(4)X%15]
AYLIK TUTAR
[(5)/12]
(1)(2)(3)(4)(5)(6)
Bekar30.700,805015.350,402.302,56191,88
Evli, Eşi Çalışmayan30.700,806018.420,482.763,07230,26
Evli, Eşi Çalışmayan, 
1 Çocuklu
30.700,8067,520.723,043.108,46259,04
Evli, Eşi Çalışmayan,
2 Çocuklu
30.700,807523.025,603.453,84287,82
Evli, Eşi Çalışmayan,
3 Çocuklu*
30.700,808526.095,683.914,35326,20
Evli, Eşi Çalışan30.700,805015.350,402.302,56191,88
Evli, Eşi Çalışan, 
1 Çocuklu
30.700,8057,517.652,962.647,94220,66
Evli, Eşi Çalışan, 
2 Çocuklu
30.700,806519.955,522.993,33249,44
Evli, Eşi Çalışan,  
3 Çocuklu
30.700,807523.025,603.453,84287,82
Evli, Eşi Çalışan, 
4 Çocuklu
30.700,808024.560,643.684,10307,01
Evli, Eşi Çalışan,  
5 Çocuklu*
30.700,808526.095,683.914,35326,20

2019 yılında en düşük AGİ alacak olan bekar bir asgari ücretlinin alacağı AGİ tutarı şöyle hesaplanmaktadır. 2019 yılında işçiler için belirlenmiş olan aylık brüt asgari ücret  2.558,40 TL, yıllık brüt asgari ücret ise (2.558,40 X12=) 30.700,80 TL olmaktadır. Bu tutara asgari geçim indirimi  oranı  olan %50 oranı uygulandığında 15.350,4 TL’ye, gelir vergisi  tarifesinin birinci gelir dilimine karşılık gelen %15 oranı uygulanacaktır. Bu durumda, ücretliye ödenecek yıllık asgari geçim indirimi tutarı  2.302,56 TL olacaktır. 2019 yılında ücretliye ödenen asgari ücret üzerinden hesaplanan 326,20 TL gelir vergisinden aylık olarak (2.302,56/12=) 191,88 TL asgari geçim indirimi tutarı mahsup  edilerek ödenmiş olacaktır.

Yukarıdaki Tabloda da görüldüğü üzere;

  • En düşük asgari geçim indirimi tutarı; bekar ücretli ile evli, eşi çalışan ve çocuksuz asgari ücretlide 191,88 TL olmaktadır.
  • En yüksek asgari geçim indirimi tutarı ise; evli, eşi çalışmayan ve 3 çocuklu asgari ücretli ile evli, eşi çalışan ve 5 çocuklu asgari ücretlide 326,20 TL olmaktadır.

2019 Yılında asgari ücretin brüt tutarı üzerinden hesaplanan gelir vergisi tutarı aylık 326,20 TL olduğundan, ücretliye ödenecek asgari geçim indirimi hiçbir şekilde aylık 326,20 TL’yi aşamayacaktır.

Gerçek usulde vergilendirilen ücret geliri elde eden ücretlilerin asgari geçim indiriminden yararlanması mümkün bulunmaktadır. Bu sistemden gerçek usulde vergilenmiş ücret geliri olan tam mükellef gerçek kişiler (dar mükellefler hariç) yararlanabilmekte olup, tam mükellef gerçek kişinin Türk veya yabancı uyruklu olmasının bir önemi bulunmamaktadır.

Ücret geliri elde edenlerin asgarî geçim indiriminden yararlanabilmesi için elde ettikleri ücretlerin, gerçek usulde tespit edilerek vergilendirilmesi gerekmektedir. Tevkifata tabi olmayan ve bu nedenle ücret gelirlerini yıllık beyanname ile beyan eden ücretliler de asgari geçim indiriminden, yıllık beyanname üzerinden yararlanma imkanına sahiptirler.

Asgari geçim indirimi  uygulamasından; ücretleri diğer ücret  kapsamında vergilendirilen hizmet erbabı , ücret  geliri  elde etme yen diğer gerçek kişiler, başka bir kanun hükmü uyarınca ücretlerinden gelir vergisi  tevkifatı  yapılmayanlar ve dar mükellefiyet  kapsamında ücret  geliri  elde edenler yararlanamazlar.

Asgari geçim indirimi uygulamasında ücretliler, medeni durumları ve çocuk sayıları ile eşinin iş ve gelir durumu hakkında "Aile Durumu Bildirimi" ile işverenlerine bildirimde bulunacaklardır. Asgari geçim indiriminden yararlanan çalışanların durumlarında herhangi bir değişiklik olması halinde (evlenme, boşanma, ölüm, doğum vb.) bu değişiklikleri işverenlerine 1 ay içerisinde bildirmeleri gerekmektedir.

2019 Yılında işyeri ve işvereni değişen ücretliler, yeni işyerlerinde veya işverenleri nezdinde çalışmaya başladıkları aydan itibaren asgari geçim indiriminden yaralanmaya devam edeceklerdir. Ücretlinin yeni işverenine Aile Durumu Bildirimini doldurup vermesi yeterli bulunmaktadır.

Haksız yere asgari geçim indiriminden yararlanmak için işverenine yanlış beyanda bulunan çalışanların, kendilerine fazla ödenen asgari geçim indiriminden dolayı vergi ziyaına sebebiyet vermiş olacaklarından, fazla ödenen tutar cezalı olarak kendilerinden geri alınacaktır. İşverenlerin de muhtasar beyannamede mahsup etmelerine rağmen çalışanlarına ödemedikleri asgari geçim indirimi tutarları için, vergi ziyaına sebebiyet vermekten dolayı, cezalı işlemle karşılaşabileceklerini unutmamaları gerekmektedir.