Vergi, Maliye, Ekonomi, Sosyal Güvenlik, Ticaret Hukuku Hakkındaki Herşeyyeni e-konomi
İmdat TÜRKAY
01 Mart 2018İmdat TÜRKAY
171OKUNMA

2017 Yılında Elde Edilen Gelirlerden Beyan Edilmesi Gerekenler

193 sayılı Gelir Vergisi Kanununa göre, gerçek kişilerin gelirleri gelir vergisine tabi olup gelir, bir gerçek kişinin bir takvim yılı içinde elde ettiği kazanç ve iratların safi tutarıdır. GVK’nın 2. maddesine göre gelire giren kazanç ve iratlar şöyledir;

  • Ticarî kazançlar,
  • Ziraî kazançlar,
  • Ücretler,
  • Serbest meslek kazançları,
  • Gayrimenkul sermaye iratları,
  • Menkul sermaye iratları,
  • Diğer kazanç ve iratlar.

2017 yılında gelirin konusuna giren; ticarî kazanç (basit usulde tespit edilen ticari kazançlar hariç), ziraî kazanç, ücret, serbest meslek kazancı, gayrimenkul sermaye iradı, menkul sermaye iradı ve diğer kazanç ve iratları elde eden gerçek kişi tam/dar mükellefler, aksine bir düzenleme olmadığı sürece 1-26 Mart/2018 ayında Yıllık Gelir Vergisi Beyannamesi vermek zorundadırlar.

Gelir Vergisi Kanununun “Gelirin Toplanması ve Beyanı” başlıklı 85. maddesine göre; mükellefler, yedi gelir unsurundan bir takvim yılı içinde elde ettikleri kazanç ve iratlarını Kanunda aksine bir düzenleme olmadığı sürece Yıllık Beyanname ile beyan etmek zorundadırlar. Ancak, bu genel ilkenin aksine bu yedi gelir unsuruna ilişkin olarak bazı kazanç ve iratlar için beyanname verilmesine gerek bulunmamaktadır.

Beyanı gereken gelirlerin Yıllık Beyannamede toplanması zorunlu olup tacirler, çiftçiler ve serbest meslek erbapları ticari, zirai ve mesleki faaliyetlerinden kazanç elde etmemiş olsalar bile Yıllık Beyanname vereceklerdir. Gelir vergisi mükellefi kabul edilen adi şirket ortakları, kollektif şirket ortakları ile adi komandit şirketlerin komandite ortakları da Yıllık Beyanname vermek zorundadırlar.

Gelir Vergisi Kanununun “Toplama Yapılmayan Haller” başlıklı 86. maddesinin birinci fıkrasında; maddede belirtilen gelirler için yıllık beyanname verilmeyeceği ve diğer gelirler için beyanname verilmesi halinde de bu gelirlerin yıllık beyannameye dahil edilmeyeceği belirtilmiştir. GVK’nın 86. maddesinde yer alan hükme göre;

1. Tam mükellefiyette; a) Gerçek usulde vergilendirilmeyen ziraî kazançlar, GVK’nın 75. maddesinin (15) ve (16) numaralı bentlerinde yazılı menkul sermaye iratları, kazanç ve iratların istisna hadleri içinde kalan kısmı,

b) Tek işverenden alınmış ve tevkif suretiyle vergilendirilmiş ücretler (birden fazla işverenden ücret almakla beraber, birden sonraki işverenden aldıkları ücretlerinin toplamı, GVK’nın 103. maddesinde yazılı tarifenin ikinci gelir diliminde yer alan tutarı (2017 yılı için 30.000 TL) aşmayan mükelleflerin, tamamı tevkif suretiyle vergilendirilmiş ücretleri dahil),

c) Vergiye tâbi gelir toplamının [(a) ve (b) bentlerinde belirtilenler hariç] GVK’nın 103. maddesinde yazılı tarifenin ikinci gelir diliminde yer alan tutarı (2017 yılı için 30.000 TL) aşmaması koşuluyla, Türkiye'de tevkifata tâbi tutulmuş olan; birden fazla işverenden elde edilen ücretler, menkul sermaye iratları ve gayrimenkul sermaye iratları,

d) Bir takvim yılı içinde elde edilen ve toplamı 2017 yılı için 1.600 TL’yi aşmayan, tevkifata ve istisna uygulamasına konu olmayan menkul ve gayrimenkul sermaye iratları,

2. Dar mükellefiyette; tamamı Türkiye'de tevkif suretiyle vergilendirilmiş olan ücretler, serbest meslek kazançları, menkul ve gayrimenkul sermaye iratları ile diğer kazanç ve iratlar,

için Yıllık Beyanname verilmeyecek, diğer gelirler için beyanname verilmesi halinde ise bu gelirler beyannameye dahil edilmeyecektir.

Sonuç olarak 2017 yılında elde edilen yedi gelir unsuruna ilişkin olarak Mart/2018’de Yıllık Gelir Vergisi Beyannamesi verilmesi gereken kazanç ve iratlar hakkında aşağıdaki hususlar söylenebilir;

  • Mükellefler, yedi gelir unsuruna ilişkin olarak 2017 yılında elde ettikleri kazanç ve iratlar için aksine bir düzenleme olmadığı sürece yıllık beyanname vereceklerdir.
  • Beyanı gereken gelirlerin yıllık beyannamede toplanması zorunludur.
  • Tacirler, çiftçiler ve serbest meslek erbabı ticari, zirai ve mesleki faaliyetlerinden kazanç temin etmemiş olsalar bile yıllık beyanname vermek zorundadırlar.
  • Şirketlerin faaliyet ve tasfiye dönemlerini kapsamak üzere kollektif şirket ortakları ile komandite ortaklarda yıllık beyanname vereceklerdir.
  • 2017 yılında tam mükellef gerçek kişi ücretliler tarafından elde edilen ücret gelirlerinden tek işverenden alınmış ve tevkif suretiyle vergilendirilmiş ücret geliri için tutarı ne olursa olsun yıllık gelir vergisi beyannamesi verilmeyecektir.
  • Mükelleflerin, tamamı tevkif suretiyle vergilendirilmiş olan birden fazla işverenden elde edilen ve 2017 yılında 30.000 TL’yi aşan ücret gelirleri için yıllık beyanname vermeleri gerekmektedir.
  • Türkiye'de tevkifata tabi tutulmuş olan; birden fazla işverenden elde edilen ücretler, menkul sermaye iratları ve gayrimenkul sermaye iratları toplamının 2017 yılı için 30.000 TL’lik tutarı aşması halinde için yıllık beyanname vereceklerdir (ücret gelirleri öncelikle kendi içinde değerlendirilecek ve beyanname verilmeyecek durumlar hariç).
  • 2017 yılında elde edilen değer artış kazançlarına uygulanacak istisna tutarı 11.000 TL olup bu tutarın aşılması halinde yıllık beyanname verilecektir.
  • 2017 yılında elde edilen arızi kazançlara uygulanacak istisna tutarı 24.000 TL olup bu tutarın aşılması halinde yıllık beyanname verilecektir.
  • 2017 yılı için mesken istisna tutarı 3.900 TL olup 2017 yılında elde edilen mesken kira geliri tutarı 3.900 TL’yi aşarsa beyanname verilecektir.
  • 2017 yılında vergi kesintisine tabi işyeri kira gelirleri elde edenler, kira gelirlerinin brüt tutarı beyanname verme sınırı olan 30.000 TL’yi aşması halinde beyanname verilecektir.
  • 2017 yılında istisna tutarını aşan mesken kira geliri ile tevkifatlı işyeri kira gelirinin birlikte elde edilmesi halinde, mesken istisnasını aşan mesken kira geliri ile işyeri kira geliri toplamı 30.000 TL’lik beyan sınırını aşması halinde mesken kira geliri ve tevkifatlı işyeri kira geliri birlikte beyan edilecektir.
  • 2017 yılında vergi kesintisine tabi menkul sermaye iradı elde edenler, irat toplamının  brüt tutarı beyanname verme sınırı olan 30.000 TL’yi aşması halinde beyan edilecektir.
  • GVK’nın 75. maddesinin ikinci fıkrasının (15) numaralı bendinin (b) alt bendi ile aynı fıkranın (16) numaralı bendinin (c) alt bendi kapsamında yapılan ödemeleri, sigorta süresi on yıl ve üzeri veya ömür boyu olan tek primli yıllık gelir sigortalarına yatıranların, bu sigorta için yatırdıkları kısma tekabül eden ödemelerin içerdiği irat tutarları gelir vergisinden müstesna olup bu iratlar için yıllık beyanname verilmeyecektir.
  • 2017 yılında tam mükellef kurumlardan elde edilen GVK’nın 75. maddesinin ikinci fıkrasının (1), (2) ve (3) numaralı bentlerinde yazılı kâr paylarının yarısı gelir vergisinden müstesna olup kalan tutarın 30.000 TL’yi aşması halinde beyanname verilecektir.
  • 2017 yılında elde edilen ve toplamı 1.600 TL’yi aşan tevkifata ve istisna uygulamasına konu olmayan menkul (alacak faizi ve off-shore faiz geliri gibi) ve gayrimenkul (basit usule tabi mükelleflere kiraya verilen işyerlerinden elde edilen kira geliri gibi) sermaye iratları için beyanname verilecektir.
  • 2017 takvim yılında elde edilen menkul sermaye iratlarından, 1/1/2006 tarihinden önce ihraç edilmiş olan ve 193 sayılı GVK’nın 75. maddesinin ikinci fıkrasının (5) numaralı bendinde sayılan her nevi tahvil ve Hazine bonosu faizleri ile Toplu Konut İdaresi ve Özelleştirme İdaresince çıkarılan menkul kıymetlerden sağlanan gelirler indirim oranının birden büyük olması dolayısıyla beyan edilmeyecektir. Ancak; dövize, altına veya başka bir değere endeksli menkul kıymetler ile döviz cinsinden ihraç edilen menkul kıymetlerden elde edilen menkul sermaye iratlarının ve ticari işletmelere dahil kazanç ve iratların beyanında indirim oranı uygulanmamaktadır.