Vergi, Maliye, Ekonomi, Sosyal Güvenlik, Ticaret Hukuku Hakkındaki Herşeyyeni e-konomi
İmdat TÜRKAY
01 Mart 2017İmdat TÜRKAY
106OKUNMA

2016 Yılında Elde Edilen Serbest Meslek Kazançlarının Beyanı

ÖZ: 193 sayılı Gelir Vergisi Kanununa göre yedi gelir unsurundan biri olan serbest meslek kazançları, serbest meslek erbapları tarafından yapılan serbest meslek faaliyeti sonucunda elde edilen kazançların beyan edilmesi suretiyle vergilendirilmektedir. Esas itibariyle, serbest meslek kazançları gelir unsurları içinde vergilendirme açısından en sorunsuz gelir unsurlarından biridir. Serbest meslek erbapları, mesleki faaliyetlerinden kazanç temin etmemiş olsalar bile, yıllık beyanname vermek zorundadırlar. Ancak, Gelir Vergisi Kanununa göre gelir vergisinden istisna edilen serbest meslek kazançları da söz konusudur. Bu çalışmada, yıllık beyanname ile beyan edilecek serbest meslek kazancının tespiti, indirim konusu yapılan giderler, serbest meslek kazançları içinde yer almakla beraber gelir vergisinden istisna edilmiş kazançlar, yıllık beyannameden indirim konusu yapılacak unsurlar ile yıllık beyanname verilmesine ilişkin örnek olaylara yer verilmiştir. 

1. GİRİŞ

Gerçek kişi tam/dar mükellefler tarafından 2016 yılında yedi gelir unsuruna ilişkin olarak elde edilen gelirler, aksine bir düzenleme olmadığı sürece 1-25 Mart/2017 tarihleri arasında Yıllık Gelir Vergisi Beyannamesi ile beyan edilecektir. Tahakkuk eden gelir vergisi de Mart-Temmuz/2017 aylarında iki eşit taksitte ödenecektir. Gelir vergisine tabi yedi gelir unsuru; ticarî kazanç, ziraî kazanç, ücret, serbest meslek kazancı, gayrimenkul sermaye iradı, menkul sermaye iradı ve diğer kazanç ve iratlardan oluşmaktadır.

Bir işverene bağlı olmadan, kendi adına, devamlı olarak faaliyette bulunan avukat, doktor, mühendis, mimar, mali müşavir, yeminli mali müşavir, mimar, danış­man, rehber gibi serbest mes­lek erbapları da 2016 yılında elde ettikleri hasılat ile faaliyetlerine ilişkin olarak yaptıkları giderleri serbest meslek kazanç defterine yazmışlar ve elde ettikleri kazancı, Gelir Vergisi Kanununa göre yıllık beyanname ile beyan edeceklerdir.

Gelir Vergisi Kanununun “Gelirin Toplanması ve Beyanı” başlıklı 85. maddesine göre; mükellefler, yedi gelir unsurundan 2016 takvim yılı içinde elde ettikleri kazanç ve iratlarını Kanunda aksine bir düzenleme olmadığı sürece 1-25 Mart/2017 tarihleri arasında Yıllık Gelir Vergisi Beyannamesi ile beyan etmek zorundadırlar. Beyanı gereken gelirlerin Yıllık Beyannamede toplanması zorunlu olup; tacirler, çiftçiler ve serbest meslek erbapları ticari, zirai ve mesleki faaliyetlerinden kazanç elde etmemiş olsalar bile Yıllık Beyanname vereceklerdir. Gelir vergisi mükellefi kabul edilen adi şirket ortakları, kollektif şirket ortakları ile adi komandit şirketlerin komandite ortakları da Yıllık Beyanname vermek zorundadırlar.

Serbest meslek erbapları tarafından yapılan serbest meslek faaliyeti sonucunda elde edilen kazançlar yıllık beyanname vermek suretiyle vergilendirilmektedir. Ortaklık şeklinde faaliyette bulunan serbest meslek erbaplarının vergilendirilmesinde ise, ortaklığa (adi ortaklığa) bağlı çalışan ortakların serbest meslek faaliyeti neticesinde elde ettiği kazancın serbest meslek kazancı olarak kabul edilmesi ve ortaklığa bağlı çalışan ortakların serbest meslek faaliyeti neticesinde elde ettikleri kazançlarından dolayı ayrı ayrı gelir vergisi beyannamesi vermesi gerekmektedir.

Bu çalışmada, serbest meslek kazançlarının vergilendirilmesine ilişkin genel açıklamalar ile yıllık beyanname ile beyanı konusu incelenecektir.      

2. SERBEST MESLEK FAALİYETİ/ERBABI /KAZANCI

Gelir Vergisi Kanununun 65. maddesinde, her türlü serbest meslek faaliyetinden doğan kazançların serbest meslek kazancı olduğu belirtilmiş ve serbest meslek faaliyeti; sermayeden ziyade şahsi mesaiye, ilmi ve mesleki bilgiye veya ihtisasa dayanan ve ticari mahiyette olmayan işlerin işverene tabi olmaksızın şahsi sorumluluk altında kendi nam ve hesabına yapılması olarak tanımlanmıştır. Ayrıca, tahkim işleri dolayısıyla hakemlerin aldıkları ücretler ile kollektif, adi komandit ve adi şirketler tarafından yapılan serbest meslek faaliyeti neticesinde doğan kazançlar da serbest meslek kazancı olarak kabul edilmiştir. Buna göre, bir faaliyetin serbest meslek faaliyeti olup olmadığı, faaliyetin;

·   Sermayeden ziyade şahsi mesaiye, ilmi veya mesleki bilgiye veya ihtisasa (uzmanlığa) dayanması,
·   Bir işverene bağlı olmaksızın şahsi sorumluluk altında kendi nam ve hesabına yapılması,
·   Devamlı olması,

unsurlarını taşıyıp taşımadığına bağlı bulunmaktadır. Ayrıca, faaliyetin devamlı olması özelliği de serbest meslek faaliyetini, arızi olarak yapılan serbest meslek faaliyetinden ayırmaktadır. Yukarıda yer alan unsurlar aynı zamanda serbest meslek kazancı ile ticari kazanç, ücret ve arızi olarak yapılan serbest meslek faaliyetinin de sınırlarını belirlemektedir. Örneğin, serbest meslek faaliyetinin bir işverene tabi olarak yapılması halinde, elde edilen gelir ücret geliri olmaktadır. Bu kapsamda, son yıllarda yapılan yasal düzenlemeler sonucunda yeni meslekler olarak kamuoyunun gündemine gelen aile danışmanlığı, iş güvenliği uzmanlığı ve işyeri hekimliği gibi faaliyetler sonucunda elde edilen gelirin ücret olarak mı, yoksa serbest meslek kazancı olarak mı vergilendirileceği konusunda da yukarıda yer alan unsurların dikkate alınarak vergilendirmenin yapılması gerekmektedir.

GVK’nın 66. maddesine göre; serbest meslek faaliyetini mutat meslek halinde ifa edenler, serbest meslek erbabıdır. Kendi nam ve hesabına, mutat meslek halinde faaliyette bulunan; avukat, doktor, diş hekimi, veteriner hekim, mimar, mühendis, müşavir, serbest muhasebeci mali müşavir, yeminli mali müşavir, danışman, ressam, yazar, bestekar, kimyager, noter, serbest öğretmen, artist, menajer, senarist, yönetmen, ebe, sünnetçi, arzuhalci, rehber ve sağlık memuru vb. kişiler serbest meslek erbabıdır. GVK’da serbest meslek erbabının genel tanımlamasının dışında bazı meslek gruplarının da serbest meslek erbabı sayılacağı ayrıca belirtilmiştir. Buna göre; aşağıda sayılanlarda serbest meslek erbabı olarak kabul edilmektedir.

  • Gümrük komisyoncuları, bilumum borsa ajan ve acenteleri, noterler, noterlik görevini ifa ile mükellef olanlar,
  • Bizzat serbest meslek erbabı tarifine girmemekle beraber serbest meslek erbabını bir araya getirerek teşkilat kurmak veya bunlara sermaye temin etmek suretiyle veya sair suretlerle serbest meslek kazancından hisse alanlar,
  • Dava vekilleri, müşavirler, kurumlar ve tüccarlarla serbest meslek erbabının ticarî ve meslekî işlerini takip edenler ve konser veren müzik sanatçıları,
  • Vergi Usul Kanununun 155. maddesinde belirtilen şartlardan en az ikisini taşıyan ebe, sünnetçi, sağlık memuru, arzuhalci, rehber gibi mesleki faaliyette bulunanlar,
  • Serbest meslek faaliyetinde bulunan kollektif ve adi şirketlerde ortaklar, adi komandit şirketlerde komandite ortaklar. 

Serbest meslek faaliyetinin yanında meslekten başka bir iş veya görev ile devamlı olarak uğraşılması, serbest meslek erbabı olma vasfını değiştirmemektir. Buna göre, bir kimsenin serbest meslek erbabı olabilmesi için hem serbest meslek faaliyetinde bulunması hem de bu faaliyeti mutat meslek halinde yapması gerekmektedir. Kanun hükmüne göre, bir kimsenin serbest meslek erbabı olabilmesi için hem serbest meslek faaliyetinde bulunması hem de bu faaliyeti mutat meslek halinde yapması gerekmektedir.

Serbest meslek faaliyetine konu olan işlerin devamlı olarak yapılıp yapılmadığı, Vergi Usul Kanununun 155. maddesinde sayılan ölçülerden hareket etmek suretiyle saptanacaktır. Diğer taraftan, GVK’nın 66. maddesinde serbest meslek faaliyetinin yanında başka bir iş veya görev ile devamlı olarak uğraşılmasının bu vasfı değiştirmeyeceği belirlenmiştir. Dolayısıyla, serbest meslek erbabı olan bir kimse, aynı zamanda ticari kazanç sahibi veya ücretli de olabilmektedir. Bu durum onun serbest meslek erbabı olma niteliğini değiştirmeyecek ve her gelir unsuru ayrı ayrı tespit edilip, ona göre değerlendirilecektir. Ancak, bazı durumlarda ilave olarak yapılan faaliyet sonucunda elde edilen gelir serbest meslek faaliyetinin devamı niteliğinde kabul edilebilmektedir.

Gelir Vergisi Kanunu’nun “Serbest meslek kazancının tespiti” başlıklı 67’nci maddesinde; "Serbest meslek kazancı bir hesap dönemi içinde serbest meslek faaliyeti karşılığı olarak tahsil edilen para ve ayınlar ve diğer suretlerle sağlanan ve para ile temsil edilebilen menfaatlerden bu faaliyet dolayısıyla yapılan giderler indirildikten sonra kalan farktır. Müşteri veya müvekkilinden, serbest meslek faaliyeti ile ilgili olmak üzere para ve ayın şeklinde alınan gider karşılıkları kazanca ilave edilir. Amortismana tabi iktisadi kıymetlerin elden çıkarılması halinde Vergi Usul Kanunu’nun 328’inci maddesine göre hesaplanan müspet fark kazanca eklenir. Vergi, resim, harç, keşif, şahitlik, bilirkişilik ve ekspertiz gibi hususlara harcanmak üzere müşteri veya müvekkilden alınan ve tamamen bu hususlara sarf edilen para ve ayınlar kazanç sayılmaz." hükmü yer almaktadır.

Serbest meslek erbabı “Serbest Meslek Kazanç Defteri” tutmak zorundadır. Kollektif, adi komandit ve adi şirketler de mesleki kazançlarını Serbest Meslek Kazanç Defteri üzerinden tespit ederler. Bu şirketlerin bilanço esasına göre tuttukları defterler serbest meslek kazancı defteri yerine geçer. Serbest meslek kazanç defterine işlemlerin günü gününe kaydedilmesi zorunludur. Serbest meslek faaliyetinde bulunan serbest meslek erbabı, mesleki faaliyetlerine ilişkin her türlü tahsilatı için iki nüsha “Serbest Meslek Makbuzu” düzenlemek ve bir nüshasını müşteriye vermek, müşteri de bu makbuzu istemek ve almak zorundadır. Serbest meslek erbabı için, nakden tahsil edilmemiş olmasına rağmen, aşağıda belirtilen bazı haller de tahsil olarak kabul edilmektedir.

  • Serbest meslek erbabının haberdar olması şartıyla; kendi adına, kamu müessesesine, icra dairesine, bankaya, notere veya postaya para yatırılması tahsil hükmündedir.
  • Serbest meslek kazancı olarak doğan alacağın başka bir şahsa temliki veya müşterisine olan borcu ile takası da tahsil hükmündedir. 

Görüldüğü üzere, GVK’nın 67. maddesinde, serbest meslek kazancının bir hesap dönemi içinde serbest meslek faaliyeti karşılığı olarak tahsil edilen para ve ayınlar ile diğer suretlerle sağlanan ve para ile temsil edilebilen menfaatler dolayısıyla yapılan giderler indirildikten sonra kalan fark olduğu hükme bağlanmıştır. GVK’nın 5035 sayılı Kanunla değişik 68. maddesinde, serbest meslek kazancının tespitinde hasılattan indirilebilecek giderle belirtilmiştir. GVK’nın 65, 66, 67 ve 68. maddeleri kapsamında serbest meslek erbabının elde ettiği serbest meslek kazancı, aynı Kanunun 85. maddesinde de belirtildiği üzere yıllık beyanname ile beyan edilmek zorundadır.

3. SERBEST MESLEK HASILATINDAN İNDİRİM KONUSU YAPILACAK GİDERLER

GVK’nın 68. maddesine göre, serbest meslek kazancının tespitinde hasılattan indirim konusu yapılacak giderler şöyledir;

  • Mesleki kazancın elde edilmesi ve idame ettirilmesi için ödenen genel giderler (İkametgâhlarının bir kısmını iş yeri olarak kullananlar, ikametgâh için ödedikleri kiranın tamamı ile ısıtma ve aydınlatma gibi diğer giderlerin yarısını indirebilirler. İş yeri kendi mülkü olanlar kira yerine amortismanı, ikametgâhı kendi mülkü olup bunun bir kısmını iş yeri olarak kullananlar amortismanın yarısını gider yazabilirler.).
  • Hizmetli ve işçilerin iş yerinde veya iş yerinin müştemilatındaki iaşe ve ibate giderleri, tedavi ve ilaç giderleri, sigorta primleri ve emekli aidatı (bu primlerin ve aidatın geri alınmamak üzere Türkiye'de kain sigorta şirketlerine veya emekli ve yardım sandıklarına ödenmiş olması ve emekli ve yardım sandıklarının tüzel kişiliği haiz bulunmaları şartıyla) ile GVK’nın 27. maddesinde yazılı giyim giderleri.
  • Mesleki faaliyetle ilgili seyahat ve ikamet giderleri (seyahat maksadının gerektirdiği süre ile sınırlı olmak şartıyla).
  • Mesleki faaliyette kullanılan tesisat, demirbaş eşya ve envantere dahil taşıtlar için Vergi Usul Kanunu hükümlerine göre ayrılan amortismanlar (amortismana tâbi iktisadi kıymetlerin elden çıkarılması halinde aynı Kanunun 328. maddesine göre hesaplanacak zararlar dahil).
  • Kiralanan veya envantere dahil olan ve işte kullanılan taşıtların giderleri.
  • Alınan mesleki yayınlar için ödenen bedeller.
  • Mesleki faaliyetin ifası için ödenen mal ve hizmet alım bedelleri.
  • Serbest meslek faaliyetleri dolayısıyla emekli sandıklarına ödenen giriş ve emeklilik aidatları ile mesleki teşekküllere ödenen aidatlar.
  • Mesleki kazancın elde edilmesi ve idame ettirilmesi için ödenen meslek, ilan ve reklam vergileri ile iş yerleriyle ilgili ayni vergi, resim ve harçlar.
  • Mesleki faaliyetle ilgili olarak kanun, ilam ve mukavelenameye göre ödenen tazminatlar.

 Ancak, her türlü para cezaları ve vergi cezaları ile serbest meslek erbabının suçlarından doğan tazminatlar gider olarak indirilemez.

4. SERBEST MESLEK KAZANÇLARINDA GELİR VERGİSİ TEVKİFATI

Gelir Vergisi Kanununa göre, serbest meslek kazançları GVK’nın 94. maddesine göre tevkif suretiyle ön bir vergilendirilmeye tabi tutulmakta olup, nihai vergi ise mükellefin beyanı üzerine alınmaktadır.  Bilindiği üzere, GVK’nın 94. maddesinde kimlerin hangi ödemeler üzerinden tevkifat yapacakları hüküm altına alınmış ve serbest meslek ödemelerine ilişkin tevkifat oranı, GVK’nın 18. madde kapsamına giren serbest meslek işlerinde (telif hakkı ve ihtira beratı kazançları) %17, diğerlerinde %20 olarak belirlenmiştir. Tevkifat uygulamasında serbest meslek kazancının devamlı veya arızi nitelikte olmasının herhangi bir önemi bulunmamaktadır. Ancak, Avrupa Birliği organlarıyla akdedilen anlaşmalar çerçevesinde proje karşılığı sağlanan hibelerle (18.04.2013 tarihinden önce sağlanan hibeler dahil) finanse edilen ve yaptıkları serbest meslek işleri dolayısıyla bu işleri icra edenlere yapılan ödemelerden, Gelir Vergisi Kanununa eklenen geçici 84. maddeye istinaden 18.04.2013 tarihinden itibaren vergi kesintisi yapılmaz.Yıllık beyanname ile beyan edilmeyecek serbest meslek kazançlarında (telif kazançlarında olduğu gibi) yapılan gelir vergisi tevkifatı nihai vergi olmaktadır. Öte yandan, arızi serbest meslek kazançları için istisna haddi altında kalan (2016 için 24.000 TL) kazançlardan yapılan gelir vergisi tevkifatı ile serbest meslek kazanç istisnası kapsamına giren kazançlardan yapılan gelir vergisi tevkifatı da nihai bir vergilendirmedir.

5. GELİR VERGİSİNDEN MUAF SERBEST MESLEK ERBAPLARI

GVK’nın 66/5. maddesine göre, Vergi Usul Kanununun 155. maddesinde belirtilen şartlardan en az ikisini taşıyan ebe, sünnetçi, sağlık memuru, arzuhalci, rehber gibi mesleki faaliyette bulunanlar (Şartlardan en az ikisini taşımayanlar ile köylerde veya son nüfus sayımına göre belediye içi nüfusu 5.000’i aşmayan yerlerde faaliyette bulunanların bu faaliyetlerine ilişkin kazançları gelir vergisinden muaftır.), bu işleri dolayısıyla serbest meslek erbabı sayılırlar. Vergi Usul Kanununun 155. maddesine göre serbest meslek erbabı için aşağıda belirtilen hallerden herhangi biri “işe başlama” yı ifade etmektedir.

  • Muayene, yazıhane, atölye gibi özel işyeri açmak,
  • Çalışan yerde tabela, levha gibi mesleki faaliyette bulunduğunu ifade eden alametleri asmak,
  • Her ne şekilde olursa olsun devamlı olarak mesleki faaliyette bulunduğunu gösteren ilanlar yapmak,
  • Serbest olarak mesleki faaliyette bulunmak üzere mesleki teşekküllere kaydolunmak,

(Mesleki teşekküllere kaydolunanlardan görevleri veya durumları icabı bilfiil mesleki faaliyette bulunmayacak olanlar bildirmelerinde bu durumu da açıklarlar.)

Yukarıda yer alan işe başlamayı ifade eden hallerden en az ikisini taşıdıklarını beyan eden ebe, sünnetçi, sağlık memuru, arzuhalci, rehber gibi serbest meslek erbablarının bu faaliyetlerinden elde ettikleri kazançların genel hükümler çerçevesinde serbest meslek kazancı olarak gelir vergisine tabi olması, bu şartları taşımayanların ise vergi idaresince aksini gerektiren herhangi bir tespitin bulunamaması halinde, sözü edilen serbest meslek erbablarının bu faaliyetlerine ilişkin kazançlarının gelir vergisinden muaf tutulması gerekmektedir.

Bir işyerine ve işverene bağlı olmaksızın kendi nam ve hesaplarına çalışan ebe, sünnetçi, sağlık memuru, arzuhalci, rehber gibi mesleki faaliyette bulunanların Gelir Vergisi Kanununun uygulamasında serbest meslek erbabı kabul edilmesi, aynı Kanunun 66/5. maddenin parantez içi hükmünde belirtilen muaflık şartlarını taşıyanların gelir vergisinde muaf tutulmaları, muaflık şartlarını taşımayanların ise gerçek usulde gelir vergisi mükellefiyetlerinin tesis ettirilmesi, vergiden muaf olanlarda dahil olmak üzere söz konusu kişilere yapılan ödemelerden GVK’nın 94/2-b bendi uyarınca %20 oranında tevkifat yapılması gerekir.

5.1. Turist Rehberlerinin Vergilendirilmesi

7/6/2012 tarihli ve 6326 sayılı Turist Rehberliği Meslek Kanunu kapsamında eylemli veya eylemsiz olarak faaliyette bulunan turist rehberleri; Gelir Vergisi Kanunu uygulaması yönünden, seyahat acentaları ile iş ilişkisi içinde serbest meslek kazancı mükellefi, arızi serbest meslek erbabı veya vergiden muaf serbest meslek erbabı olarak kabul edilmektedir. Bunlar kendi nam ve hesaplarına faaliyette bulunabildikleri gibi ayrıca seyahat acentalarına bağlı olarak ücretli de çalışabilmektedirler. Turist rehberlerinin vergilendirilmesi konusunda, Maliye Bakanlığı tarafından hazırlanan ve 19/11/2015 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan 289 Seri Nolu Gelir Vergisi Genel Tebliği ile rehberlik hizmeti veren turist rehberlerinin vergilendirilmesi hususunda var olan tüm tereddütlerin giderilmesine yönelik olarak açıklamalar yapılmıştır. Buna göre; turist rehberleri Gelir Vergisi Kanunu uygulaması yönünden, belli şartlar çerçevesinde seyahat acentaları ile iş ilişkisi içinde serbest meslek kazancı mükellefi, arızi serbest meslek erbabı veya vergiden muaf serbest meslek erbabı olarak kabul edilmektedirler.

6. İSTİSNA KAPSAMINDAKİ SERBEST MESLEK KAZANÇLARI
GVK’nın 86. maddesine göre, gelir vergisinden istisna edilen kazanç ve iratlar için yıllık beyanname verilmesi söz konusu değildir. Diğer gelir unsurları için beyanname verilmesi halinde de gelir vergisinden istisna edilen bu kazanç ve iratlar yıllık beyannameye dahil edilmeyecektir. Gelir Vergisi Kanununda gelir vergisinden istisna edilen serbest meslek kazançları şöyledir;

  • GVK’nın 18. maddesinde yer alan telif ve ihtira beratları kazanç istisnası,
  • GVK’nın 30. maddesinde yer alan sergi ve panayır istisnası,
  • GVK’nın 29. maddesinde yer alan teşvik ödülü istisnası kapsamında, serbest meslek erbablarına verilen ikramiye ve mükafatlar.

İstisna kapsamındaki serbest meslek faaliyetlerinden elde edilen gelirin vergilendirilmesi GVK’nın 94. maddesine göre gelir vergisi tevkifatı yoluyla olmaktadır. Ödemelerden yapılan gelir vergisi tevkifatı, bu tür gelirler için nihai vergileme olmakta, gelir sahibi açısından başka bir vergisel yükümlülük bulunmamaktadır.

6.1. Telif Hakkı ve İhtira Beratı Kazanç İstisnası

GVK’nın 18. maddesine göre; müellif, mütercim, heykeltraş, hattat, ressam, bestekar, bilgisayar programcısı ve mucitlerin ve bunların kanuni mirasçılarının şiir, hikaye, roman, makale, bilimsel araştırma ve incelemeleri, bilgisayar yazılımı, röportaj, karikatür, fotoğraf, film, video band, radyo ve televizyon senaryo ve oyunu gibi eserlerini gazete, dergi, bilgisayar ve internet ortamı, radyo, televizyon ve videoda yayınlamak veya kitap, CD, disket, resim, heykel ve nota halindeki eserleri ile ihtira beratlarını satmak veya bunlar üzerindeki mevcut haklarını devir ve temlik etmek veya kiralamak suretiyle elde ettikleri hasılat gelir vergisinden müstesnadır. Madde hükmüne göre, maddede belirtilen kişiler tarafından devamlı veya arızi olarak yapılan ve yine maddede belirtilen çalışmaların; 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu hükümlerine göre eser niteliği taşıması ve bu durumun kişiler tarafından tevsik ve ispat edilmesi şartıyla, söz konusu çalışmalardan elde edilecek hasılata münhasır olmak üzere, gelir vergisinden istisna edilmesi gerekmektedir. İstisna kapsamındaki çalışmaların GVK’nın 94/1. maddesine göre vergi tevkifatı yapmakla yükümlü olanlarca satın alınması halinde, bedeli üzerinden aynı maddenin 2/a bendi uyarınca  %17 nispetinde gelir vergisi tevkifatı yapılması gerekir. İstisna kapsamındaki çalışmaların arızi olarak yapılması durumunda da gelir vergisi tevkifatının yapılması gerekmektedir.

6.2. Sergi ve Panayır İstisnası

Gelir Vergisi Kanununun 30. maddesinin (2) numaralı bendine göre, dar mükellefiyete tabi olanların hükümetin müsaadesiyle açılan sergi ve panayırlarda yaptıkları serbest meslek faaliyetlerinden elde ettikleri kazançlar (Türkiye'de başkaca iş yeri ve daimi temsilcileri bulunmamak şartıyla) gelir vergisinden istisna edilmiştir. Bu istisnanın uygulanabilmesi, ilgililerin Türkiye'de başkaca işyeri ve daimi temsilci bulundurmamaları şartına bağlı bulunmaktadır.

6.3. Teşvik Ödülü İstisnası

GVK’nın 29. maddesine göre, “İlim ve fenni, güzel sanatları, tarımı, hayvan yetiştirilmesini ve memleket bakımından faydalı olan diğer işleri ve faaliyetleri teşvik maksadıyla verilen ikramiyeler ve mükafatlar” gelir vergisinden istisna edilmiştir. Söz konusu istisna hükmünün uygulanabilmesi için, ödemenin maddede belirtilen iş ve faaliyetleri teşvik amacıyla ve memleket çapında önemi haiz bir çalışma sonucu yapılmış olması gerekmektedir. Buna göre ilim, fen ve güzel sanatların gelişmesini ve memleket bakımından faydalı diğer iş ve faaliyetleri teşvik amacıyla serbest meslek erbaplarına verilen ödüller miktarı ne olursa olsun gelir vergisinden istisna edilmiştir.

7. SERBEST MESLEK KAZANÇLARININ YILLIK BEYANNAME İLE BEYANI

Tam mükellef olarak faaliyette bulunan serbest meslek erbapları, gerçek usulde vergilendirilen serbest meslek kazançları için tutarı ne olursa olsun (zarar edilmiş olsa dahi) yıllık beyanname ile beyan etmek zorundadırlar. Serbest meslek kazançları, GVK’nın 94. maddesine göre tevkif suretiyle ön bir vergilendirilmeye tabi tutulmakta olup, nihai vergi ise mükellefin beyanı üzerine alınmaktadır. Dar mükellefler ise gerçek usulde tespit edilen tevkif yoluyla vergilendirilmemiş serbest meslek kazançları için yıllık beyanname vermek zorunda olup, GVK’nın 86/2. maddesine göre tevkif yoluyla vergilendirilmiş serbest meslek kazançları için yıllık beyanname vermeyeceklerdir. Telif hakları ve ihtira beratı kazançları gelir vergisinden istisna olup, bu kazançları elde eden serbest meslek erbaplarının, GVK’nın 86/1. maddesinde belirtildiği üzere yıllık beyanname vermeleri gerekmemekte olup, diğer gelirler nedeniyle yıllık beyanname verilmesi halinde de bu kazançlar beyannameye dahil etmeyeceklerdir.

Günümüzde bazı serbest meslek mensupları (avukatlarda olduğu gibi) aynı işyerinde ortaklık olarak faaliyette bulunmaktadırlar. Buna göre ortaklığa (adi ortaklığa) bağlı çalışan ortakların serbest meslek faaliyeti neticesinde elde ettiği kazancın serbest meslek kazancı olarak kabul edilmesi ve ortaklığa bağlı çalışan ortakların serbest meslek faaliyeti neticesinde elde ettikleri kazançlarından dolayı ayrı ayrı gelir vergisi beyannamesi verilmesi gerekmektedir. Adi ortaklıklar ile kollektif şirketlerde ortakların, adi komandit şirketlerde komandite ortakların şirketten aldıkları kazançlar, şahsi ticari veya mesleki kazanç sayıldığından geçici verginin konusuna girmektedir. Bu nedenle ortaklık şeklinde faaliyette bulunan serbest meslek erbaplarının her biri ayrı ayrı gelir vergisi mükellefi olduklarından, her ortak için ayrıca geçici vergi mükellefiyeti tesis ettirilerek, üçer aylık dönemler halinde geçici vergi beyannamesi verilmesi gerekmektedir.

GVK’nın 82/4. maddesinde arızi olarak yapılan serbest meslek faaliyetleri dolayısıyla tahsil edilen hasılatların arızi kazanç olarak vergilendirileceği hüküm altına alınmıştır. Ancak aynı maddede yer alan hükme göre; bir takvim yılında arızi olarak yapılan serbest meslek faaliyetleri dolayısıyla tahsil edilen hasılatlar toplamının 2016 yılı için 24.000 TL’lik kısmı gelir vergisinden müstesnadır. Bu tutarı aşan değer artışı kazançları için yıllık beyanname verilmesi gerekmektedir. Arızi serbest meslek kazançları için istisna haddi altında kalan (2016 için 24.000 TL) kazançlar için yıllık beyanname verilmeyecek olup; yapılan gelir vergisi tevkifatı nihai vergi olacaktır.

Öte yandan, GVK’nın 86/2. maddesinde yer alan hüküm gereğince dar mükellef gerçek kişiler; tamamı Türkiye'de tevkif suretiyle vergilendirilmiş olan; ücretler, serbest meslek kazançları, menkul ve gayrimenkul sermaye iratları ile diğer kazanç ve iratlar için yıllık beyanname vermeyecekler ve diğer gelirleri için beyanname vermeleri halinde de bu gelirlerini beyannameye dahil etmeyeceklerdir. Ancak, dar mükellef gerçek kişiler ticari kazançları ve gerçek usulde tespit edilen zirai kazançları ile tevkif yoluyla vergilendirilmemiş menkul sermaye iratları, gayrimenkul sermaye iratları ve serbest meslek kazançları için yıllık beyanname vermek zorundadırlar.

8. YILLIK BEYANNAMEDEN İNDİRİM KONUSU YAPILACAK HUSUSLAR

GVK’nın 89. maddesine ve geçici maddelere göre, gelir vergisi matrahının tespitinde, gelir vergisi beyannamesinde bildirilecek gelirlerden aşağıdaki indirimler yapılabilir:

  • Beyan edilen gelirin %15'ini ve asgari ücretin yıllık tutarını aşmamak şartıyla mükellefin şahsına, eşine ve küçük çocuklarına ait hayat sigortalarına ödenen primlerin %50'si ile ölüm, kaza, hastalık, sağlık, engellilik, analık, doğum ve tahsil gibi şahıs sigorta primlerinin tamamı,
  • Beyan edilen gelirin %10'unu aşmaması, Türkiye'de yapılması ve gelir veya kurumlar vergisi mükellefiyeti bulunan gerçek veya tüzel kişilerden alınacak belgelerle tevsik edilmesi şartıyla, mükellefin kendisi, eşi ve küçük çocuklarına ilişkin olarak yapılan eğitim ve sağlık harcamaları,
  • Serbest meslek faaliyetinde bulunan veya basit usulde vergilendirilen engellilerin beyan edilen gelirlerine, GVK’nın 31. maddesinde yer alan esaslara göre hesaplanan yıllık engellilik indirimi (Bu indirimden bakmakla yükümlü olduğu engelli kişi bulunan serbest meslek erbabı ile hizmet erbabı da yararlanır.),
  • Genel ve özel bütçeli kamu idareleri, il özel idareleri, belediyeler, köyler ile kamu yararına çalışan dernekler ve Bakanlar Kurulunca vergi muafiyeti tanınan vakıflara yıllık toplamı beyan edilecek gelirin %5'ini (kalkınmada öncelikli yöreler için %10'unu) aşmamak üzere, makbuz karşılığında yapılan bağış ve yardımlar,
  • Genel ve özel bütçeli kamu idarelerine, il özel idarelerine, belediyelere ve köylere bağışlanan okul, sağlık tesisi ve 100 yatak (kalkınmada öncelikli yörelerde 50 yatak) kapasitesinden az olmamak üzere öğrenci yurdu ile çocuk yuvası, yetiştirme yurdu, huzurevi, bakım ve rehabilitasyon merkezi ile mülki idare amirlerinin izni ve denetimine tabi olarak yaptırılacak ibadethaneler ve Diyanet İşleri Başkanlığı denetiminde yaygın din eğitimi verilen tesislerin ve Gençlik ve Spor Bakanlığına ait gençlik merkezleri ile gençlik ve izcilik kamplarının inşası dolayısıyla yapılan harcamalar veya bu tesislerin inşası için bu kuruluşlara yapılan her türlü bağış ve yardımlar ile mevcut tesislerin faaliyetlerini devam ettirebilmeleri için yapılan her türlü nakdî ve aynî bağış ve yardımların tamamı,
  • Fakirlere yardım amacıyla gıda bankacılığı faaliyetinde bulunan dernek ve vakıflara Maliye Bakanlığınca belirlenen usul ve esaslar çerçevesinde bağışlanan gıda, temizlik, giyecek ve yakacak maddelerinin maliyet bedelinin tamamı,
  • Genel ve özel bütçeli kamu idareleri, il özel idareleri, belediyeler, köyler, kamu yararına çalışan dernekler, Bakanlar Kurulunca vergi muafiyeti tanınan vakıflar ve bilimsel araştırma faaliyetinde bulunan kurum ve kuruluşlar tarafından yapılan ya da Kültür ve Turizm Bakanlığınca desteklenen veya desteklenmesi uygun görülen harcamalar ile bu amaçla yapılan her türlü bağış ve yardımların %100'ü,
  • 3289 sayılı Gençlik ve Spor Genel Müdürlüğünün Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun ile 3813 sayılı Türkiye Futbol Federasyonu Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanun kapsamında yapılan sponsorluk harcamalarının; amatör spor dalları için tamamı, profesyonel spor dalları için %50'si,
  • Başbakanlıkça veya Bakanlar Kurulunca başlatılan yardım kampanyalarına makbuz karşılığı yapılan ayni ve nakdî bağışların tamamı,
  • İktisadi işletmeleri hariç, Türkiye Kızılay Derneğine ve Türkiye Yeşilay Cemiyetine makbuz karşılığı yapılan nakdi bağış ve yardımların tamamı,
  • Vergi Usul Kanununun 325/A maddesine göre girişim sermayesi fonu olarak ayrılan tutarların beyan edilen gelirin %10'unu aşmayan kısmı,
  • Türkiye'de yerleşmiş olmayan kişilerle, işyeri, kanuni ve iş merkezi yurt dışında bulunanlara Türkiye'de verilen ve münhasıran yurt dışında yararlanılan mimarlık, mühendislik, tasarım, yazılım, tıbbi raporlama, muhasebe kaydı tutma, çağrı merkezi, ürün testi, sertifikasyon, veri saklama, veri işleme, veri analizi ve ilgili bakanlıkların görüşü alınmak suretiyle Maliye Bakanlığınca belirlenen mesleki eğitim alanlarında faaliyette bulunan hizmet işletmeleri ile ilgili bakanlığın izni ve denetimine tabi olarak eğitim ve sağlık alanında faaliyet gösteren ve Türkiye'de yerleşmiş olmayan kişilere hizmet veren işletmelerin münhasıran bu faaliyetlerinden elde ettikleri kazancın %50'si. Bu indirimden yararlanılabilmesi için fatura veya benzeri belgenin yurt dışındaki müşteri adına düzenlenmesi şarttır.
  • 5378 sayılı Engelliler Hakkında Kanuna göre kurulan korumalı işyerlerinde istihdam edilen ve iş gücü piyasasına kazandırılmaları güç olan zihinsel veya ruhsal engelli çalışanlar için diğer kişi ve kurumlarca karşılanan tutar dâhil yapılan ücret ödemelerinin yıllık brüt tutarının yüzde 100'ü oranında korumalı işyeri indirimi,
  • Bireysel Katılım Yatırımcısı indirimi (GVK’nın geçici 82. maddesine göre),
  • EXPO 2016 Antalya Ajansına yapılan her türlü nakdi ve ayni bağış ve yardımlar ve sponsorluk harcamaları (GVK’nın geçici 83. maddesine göre),
  • Diğer Kanunlara göre tamamı indirilecek bağış ve yardımlar (Örneğin, Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışmayı Teşvik Kanununa, Türkiye Bilimsel ve Teknik Araştırma Kurumunun Kuruluşu Hakkındaki Kanuna, Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu Kanununa, Atatürk Kültür, Dil ve Tarih Yüksek Kurumu Kanununa, Türk Silahlı Kuvvetleri Güçlendirme Vakfı Kanununa göre yapılan bağış ve yardımlar gibi.).

Bağış ve yardımın nakden yapılmaması halinde, bağışlanan veya yardımın konusunu teşkil eden mal veya hakkın varsa mukayyet değeri, yoksa Vergi Usul Kanunu hükümlerine göre Takdir Komisyonunca tespit edilecek değeri esas alınır. İndirim konusu yapılacak tutarın hesaplamasında gayrisafi hasılattan giderler düşüldükten, geçmiş yıl zararları ve indirimler düşülmeden önceki safi irat esas alınacaktır.

9. YILLIK BEYANNAMEDE ZARARLARIN MAHSUBU

Gelir Vergisi Kanununun 88. maddesinin birinci fıkrasında gelirin toplanmasında gelir kaynaklarının bir kısmından hasıl olan zararların (GVK’nın 80. maddesinde yazılı diğer kazanç ve iratlardan doğanlar hariç) diğer kaynakların kazanç ve iratlarına mahsup edileceği, ikinci fıkrasında bu mahsup neticesinde kapatılmayan zarar kısmının, müteakip yılların gelirinden indirileceği, arka arkaya 5 yıl içinde mahsup edilmeyen zarar bakiyesinin müteakip yıllara aktarılmayacağı, üçüncü fıkrasında da menkul ve gayrimenkul sermaye iratlarında, gider fazlalığından doğanlar hariç, sermayede vukua gelen eksilmelerin gider addolunamayacağı belirtilmiştir. Bu düzenlemelere göre; diğer kazanç ve iratlardan kaynaklanan zararlar ile menkul ve gayrimenkul sermaye iratlarında, gider fazlalığından doğanlar hariç olmak üzere sermayede meydana gelen eksilmeler zarar olarak değerlendirilmemektedir. Birbirini izleyen birden fazla yılların sonucunun zarar olması halinde sonraki yılların gelirinden en eski yıl zararından başlanarak mahsup yapılır. Zarar mahsubunda kural bu olmakla birlikte, sırada mükellefin kendi takdirini kullanması halinde eski yıla ait zarar mahsup süresinin dolmaması şartıyla sonraki yıllarda mahsup edilebilir.

10. 2016 YILI GELİRLERİNE UYGULANACAK GELİR VERGİSİTARİFESİ

GVK’nın 103. maddesinde yer alan gelir vergisine tabi gelirlerin vergilendirilmesinde esas alınan tarife, 2016 takvim yılı gelirlerinin vergilendirilmesinde esas alınmak üzere 290 Seri No.lu Gelir Vergisi Genel Tebliği ile aşağıdaki şekilde belirlenmiştir. 2016 Yılında ücret dışındaki gelir unsurları için beyanname veren bir mükellefin aynı anda ücret gelirinin de olması ve beyannamedeki toplam gelirin 69.000 TL'yi aşması durumunda 25.02.2011 tarih ve 75 No.lu GV Sirkülerinde yapılan açıklamalara göre verginin hesaplanması gerekmektedir. Dolayısıyla, 2016 yılında elde edilen kazanç ve iratların Mart/2017 ayında beyanında aşağıdaki vergi tarifesi uygulanacaktır.

12.600 TL'ye kadar % 15
30.000 TL'nin 12.600 TL'si için 1.890 TL, fazlası% 20
69.000 TL'nin 30.000 TL'si için 5.370 TL, (ücret gelirlerinde 110.000 TL'nin
30.000 TL'si için 5.370 TL), fazlası
% 27
69.000 TL'den fazlasının 69.000 TL'si için 15.900 TL, (ücret gelirlerinde
110.000 TL'den fazlasının 110.000 TL'si için 26.970 TL), fazlası 
  % 35
oranında vergilendirilir. 

11. HESAPLANAN VERGİDEN GEÇİCİ VERGİ/TEVKİFATIN MAHSUBU

Gerçek usulde vergiye tabi serbest meslek erbapları gelir elde etmemiş olsalar bile yıllık beyanname vermek zorundadırlar. Yıllık beyanname vermek zorunda olan mükellefler,  01.01.2016-31.12.2016 dönemine ait beyana tabi gelirlerini 2017 yılı Mart ayının 1-25 inci günü akşamına kadar beyan etmek zorundadırlar. Serbest meslek faaliyetlerinden dolayı gerçek usulde vergilendirilen Gelir Vergisi mükelleflerinin hiçbir hadle sınırlı olmaksızın Yıllık Gelir Vergisi, Geçici Vergi, Katma Değer Vergisi ve Muhtasar Beyannamelerini elektronik ortamda göndermeleri zorunludur. Serbest meslek kazancı elde eden mükellefler, “Yıllık Gelir Vergisi Beyannamesi-1001 A” ile “Yıllık Gelir Vergisi Beyannamesi Eki”ni dolduracaktır. Anılan ekte yer alan “Serbest Meslek Kazançlarına İlişkin Bildirimi” tablosu ve “Performans Derecelendirme Bildirimi” dolduracak, diğer gelirlerin de bulunması halinde ise ilgili diğer kazançlara ait tablolar da doldurulacaktır. Ayrıca beyannameye;

·   Kesinti yoluyla ödenen vergilere ilişkin belgeler (beyannamede gösterilen gelire dahil kazançlardan kesilen vergi varsa),

·   Yabancı ülkelerde ödenen vergi varsa, ödenen bu vergilere ilişkin belgeler beyannameye eklenecektir.

GVK’nın mükerrer 120. maddesine göre ticari kazanç sahipleri (basit usulde vergilendirilenler hariç) ile serbest meslek erbabı cari vergilendirme döneminin gelir vergisine mahsup edilmek üzere, bu Kanunun ticari veya mesleki kazancın tespitine ilişkin hükümlerine göre belirlenen ilgili hesap döneminin üçer aylık kazançları üzerinden 103. maddede yer alan tarifenin ilk gelir dilimine uygulanan %15 oranında geçici vergi öderler. 252 Seri No.lu GV Genel Tebliğinin “Geçici Verginin Mahsubu ve İadesi” başlıklı 2. Bölümünde yapılan açıklamalara göre, yıllık beyanname üzerinden hesaplanan gelir vergisinden, ilgili hesap döneminin üçer aylık dönemlerine ilişkin olarak ödenen geçici vergi mahsup edilecektir. Ödenen geçici vergi tutarının, geçici verginin ilgili olduğu döneme ilişkin olarak verilen beyanname üzerinden hesaplanan gelir vergisinden fazla olması halinde; mahsup edilemeyen tutar, mükellefin diğer vergi borçlarına mahsup edilecektir. Bu mahsuba rağmen arta kalan bir miktarın bulunması halinde, kalan kısım mükellefin o yılın sonuna kadar yazılı olarak başvurması kaydıyla mükellefe nakden iade edilecektir.

Öte yandan, Gelir Vergisi Kanununun “Vergi tevkifatının mahsubu” başlıklı 121. maddesinde, “Yıllık beyannamede gösterilen gelire dahil kazanç ve iratlardan bu Kanuna göre kesilmiş bulunan vergiler, beyanname üzerinden hesaplanan Gelir Vergisine mahsup edilir. Mahsubu yapılan miktar Gelir Vergisinden fazla olduğu takdirde aradaki fark vergi dairesince mükellefe bildirilir ve mükellefin tebliğ tarihinden itibaren bir yıl içinde müracaatı üzerine kendisine ret ve iade olunur. Mahsuben iade işlemi, aranan tüm belgelerin tamamlanması koşuluyla, yıllık gelir vergisi beyannamesinin verildiği tarih itibarıyla yapılır. İkmalen veya resen yapılan tarhiyatlarda mahsup işlemi, mahsup talebine ilişkin dilekçe ve eklerinin eksiksiz olarak vergi dairesi kayıtlarına girdiği tarih esas alınarak yapılır. Aranan belgelerin tamamlanması aşamasında yapılan tahsilatlar yönünden düzeltme yapılmaz.” hükmü yer almaktadır. Bugüne kadar mükellefler tarafından kesinti yoluyla ödenen vergilerden doğan gelir vergisinin nakden veya mahsuben iadesine ilişkin talepler, GVK’nın 121. maddesi ve 252 Seri Nolu GVGT’de yer alan hükümler kapsamında, 429 Sıra No.lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliğiekinde yer alanGelir/Kurumlar Vergisi İade Talep Dilekçesi (1A) ile yapılmaktaydı, ancak aşağıda açıklandığı üzere bundan böyle Gelir ve Kurumlar Vergisi Standart İade Sistemini (GEKSİS) kullanarak iade talebinde bulunacaklardır.

Ortaklık olarak faaliyette bulunan (adi ortaklık) serbest meslek erbapları ayrı ayrı gelir vergisi beyannamesi vereceklerdir. Bu durumda, GVK’nın 94. maddesinde sayılan kişi ve kurumlar tarafından ortaklıktan alınan hizmet sonucu söz konusu ortaklığa yapılan serbest meslek ödemelerinden, aynı Kanunun 2/b maddesine göre %20 nispetinde gelir vergisi tevkifatı yapılması gerektiğinden; ortaklığı oluşturan ortaklar tarafından kendi adlarına verecekleri yıllık gelir vergisi beyannamesinde, GVK’nın 94. maddesine göre yapılan tevkifatların ortaklıktaki hissenin dikkate alınarak mahsup edilmesi gerekmektedir.

  • Gelir ve Kurumlar Vergisi Standart İade Sistemi (GEKSİS)

Gelir İdaresi Başkanlığı tarafından yayınlanan 22.01.2016 tarihli ve GVK-99/2016-1 Sayılı Gelir Vergisi Sirküleri ile gelir ve kurumlar vergisine yönelik iade talepleri, mükelleflerin elektronik ortamda gönderecekleri bilgi ve belgeler esas alınarak hazırlanan Gelir ve Kurumlar Vergisi Standart İade Sistemi (GEKSİS) kullanılarak yapılacaktır. Buna göre, gelir ve kurumlar vergisi mükellefleri 2015 ve izleyen vergilendirme dönemlerine yönelik iade talepleriniGelir ve Kurumlar Vergisi Standart İade Sistemini kullanmak suretiyle yapacaklardır.

Gelir ve kurumlar vergisi iade talepleri ile ilgili olarak iade işlemlerine hız kazandırılması, iade işlemleri açısından asgarî bir standart getirilmesi ve uygulama birliğinin sağlanması amacıyla hazırlanan Gelir ve Kurumlar Vergisi Standart İade Sistemi ile mükelleflerin elektronik ortamda gönderecekleri bilgi ve belgeler esas alınarak Gelir-Kurumlar Vergisi iadelerine yönelik kontrol ve analizler elektronik ortamda yapılarak özet bir rapor halinde iadeyi yapacak birime ve mükellefe sunulması esas alınmaktadır. Buna göre;

  • Gelir Vergisi Kanununun; mükerrer 120. maddesi kapsamında iadesi gereken geçici vergilerden ve 121. maddesi kapsamında, Kanunun 94 ve geçici 67. maddeleri uyarınca tevkif edilmiş vergilerden kaynaklanan gelir vergisi iade talepleri ile
  • Kurumlar Vergisi Kanununun; 32. maddesi kapsamında Gelir Vergisi Kanununun ilgili hükümlerine göre ödenen geçici vergilere ilişkin iade taleplerinde ve 34. maddesi kapsamında Kanunun 15 ve 30. maddeleri ile Gelir Vergisi Kanununun geçici 67. maddesi uyarınca tevkif edilmiş vergilerden kaynaklanan kurumlar vergisi iade taleplerinde,

                       
söz konusu maddelerde yer alan yetki çerçevesinde, Maliye Bakanlığı tarafından gerekli görülen bilgi ve belgeler elektronik ortamda alınacaktır. Gelir ve kurumlar vergisi mükellefleri söz konusu iade taleplerini bundan böyle bu uygulama kapsamında yapacaklardır. Ayrıca; 

  • İade talebine ilişkin olarak elektronik ortamda alınması uygun görülen liste ve/veya tablolar dışında kalan diğer belgelerin önceden olduğu gibi vergi dairesine verilecektir.
  • Vergi daireleri mükelleflerin iade taleplerini, sistem tarafından üretilecek Gelir ve Kurumlar Vergisi İadesi Kontrol Raporu çerçevesinde değerlendirerek, ilgili Gelir Vergisi Genel Tebliğlerinde ve Sirkülerlerinde belirlenen usul ve esaslar çerçevesinde sonuçlandıracaktır.
  • Mükelleflerin iade talepleri, 252 Seri No.lu Gelir Vergisi Genel Tebliğinde belirtilen esas ve süreler itibarıyla geçerlilik kazanacaktır.

Mükellefler talep ettikleri iadenin konusuna ve beyan ettikleri kazanç türlerine göre, Maliye Bakanlığının uygun göreceği liste ve tabloları aşağıdaki esaslara uygun olarak elektronik ortamda göndereceklerdir: 

  • Her bir tevsik edici belge, fatura düzenleme limitinin altında kalsa dahi, bu liste ve tablolara ayrı ayrı girilecektir.
  • Aynı mükelleften yapılan alımlar, bu liste ve tablolara belge bazında ayrı ayrı girilecektir.
  • Liste ve tabloların doldurulmasında uyulacak kurallara internet vergi dairesinden ulaşılması mümkündür.
  • Elektronik ortamda alınan belgelerin ayrıca kâğıt ortamında verilmesine gerek bulunmamaktadır.

12. YILLIK BEYANNAMEYE İLİŞKİN ÖRNEK OLAYLAR

2016 yılına ilişkin olarak verilecek yıllık beyanname üzerinden hesaplanan gelir vergisinden mahsup ve indirimler sonrasında ödenecek gelir vergisi çıkması durumunda, 2017 yılının Mart ve Temmuz aylarında iki eşit taksitle ödenecektir. Hesaplanan vergi, bağlı bulunan vergi dairesinin bildirilmesi şartı ile herhangi bir vergi dairesine ödenebileceği gibi vergi tahsiline yetkili banka şubelerine de ödenebilecektir. Ayrıca, gelir vergisi birinci taksit ödeme süresi içinde, Damga Vergisi Kanununa ekli I Sayılı Tablo/IV. Makbuzlar ve Diğer Kağıtlar/Vergi Beyannameleri bölümünde belirtildiği üzere, 2016 yılı için verilecek Gelir Vergisi Beyannamesi için belirlenen damga vergisinin de birinci taksit ödeme süresi içinde ödenmesi gerekmektedir.

Aşağıda serbest meslek kazancının beyanına ilişkin örnekler yer almaktadır. Bazı örneklerde, yıllık beyannamede beyan edilen gelir tutarından GVK’nın 89. maddesinde sayılan indirim konusu yapılabilecek unsurlar ile hesaplanan gelir vergisinden mahsup edilebilecek yıl içinde ödenen geçici vergi ile tevkif yoluyla kesilen vergilerin mahsup edilmesi ihmal edilmiş olup; söz konusu indirimler ve mahsup imkanının olması halinde mükelleflerin yararlanabileceği tabiidir.

Örnek 1: Yazar Bay (A), yazdığı kitabın yayınlanması amacıyla bir yayınevi ile anlaşmış ve 2016 yılında GVK’nın 18. maddesi kapsamında 50.000 TL gelir (telif kazancı) elde etmiştir. Bu durumda ödevlinin elde ettiği gelir GVK’nın 18. maddesindeki şartları sağladığı için vergiden istisna olup, beyan edilmeyecektir. Yayınevi tarafından yazara yapılan ödemelerden GVK’nın 94/2-a maddesine göre %17 oranında yapılan tevkifat nihai vergi olarak kalacaktır.

Örnek 2: Bursa’da Mali Müşavirlik yapan Bay (B), 2016 yılında bu faaliyetinden toplam 120.000 TL hasılat elde etmiş ve kazancından yıl içinde 20.000 TL gelir vergisi tevkifatı yapılmıştır. Mesleki faaliyeti ile ilgili olarak 40.000 TL gider yapmış ve yıllık 8.000 TL Bağ-Kur primi ödemiştir. Ayrıca, eşi adına 6.000 TL hayat sigorta primi ödemiştir. Mükellefin 2016 yılı gelir vergisi matrahı aşağıdaki gibi olacaktır;

Toplam hasılat120.000 TL
Mesleki giderler40.000 TL
Bağ-Kur primi8.000 TL
Beyan edilecek serbest meslek kazancı (120.000-48.000=)72.000 TL
Eşi adına ödenen hayat sigorta primi6.000 TL
İndirim konusu yapılacak hayat sigorta primi
(GVK’nın 89. mad. göre %50’si)
3.000 TL
Gelir vergisi matrahı (72.000-3.000=)69.000 TL

Örnekteki mükellef, beyan edilen gelirin %15’ini (72.000X%15=10.800 TL) ve 2016 yılı asgari ücretin yıllık brüt tutarını aşmayan 3.000 TL eş adına ödenen hayat sigorta primini indirim konusu yapmıştır. Ayrıca, ödevlinin yıl içinde ödemiş olduğu geçici vergi ile 20.000 TL tevkif yoluyla kesilen vergileri hesaplanan gelir vergisinden mahsup etme imkanı bulunmaktadır.

Örnek 3: Avukatlık faaliyetinde bulunan Bayan (C), 2016 yılında 100.000 TL hasılat elde etmiştir. Mükellefin yapmış olduğu genel gider tutarı ise 30.000 TL’dir. Ödevli mesleki faaliyeti ilgili olarak yazmış olduğu kitapla ilgili olarak bir yayın kuruluşundan 20.000 TL telif kazancı elde etmiş olup, telif kazancı üzerinden yıl içinde 3.400 TL tevkifat yapılmıştır. Mükellefin serbest meslek faaliyeti ile ilgili olarak vergiye tabi gelir aşağıdaki gibi hesaplanacaktır.


Avukatlık faaliyeti toplam hasılat
100.000 TL
Kitap satışı telif kazancı20.000 TL
İndirilecek giderler30.000 TL
Safi kazanç tutarı (100.000-30.000=)70.000 TL
Gelir Vergisinden İstisna Olan Telif Kazancı20.000 TL
Vergiye tabi gelir70.000 TL

Ödevlinin elde etmiş olduğu 20.000 TL tutarındaki telif kazancı GVK’nın 18. maddesine göre gelir vergisinden istisna olup, beyan edilmeyecek ve yıl içinde yapılan %17 oranındaki 3.400 TL’lik tevkifat nihai vergi olacaktır. Örnekte, gelir vergisinden istisna olduğu için yıllık beyannameye dahil edilmeyen telif kazançlarından yıl içinde tevkif edilen gelir vergisinin beyannamede hesaplanan gelir vergisinden mahsubu da mümkün değildir.

Örnek 4: Serbest meslek erbabı Bayan (D)’nin 2016 yılı gelirleri aşağıdaki gibidir. Mükellefin ücret ve işyeri kira gelirleri yıl içinde tevkif suretiyle vergilendirilmiştir. Bu verilere göre, mükellefin beyan etmesi gereken gelir vergisi matrahı şöyle hesaplanacaktır.


Serbest meslek kazancı
 120.000 TL
1. İşverenden aldığı ücret40.000 TL
2. İşverenden aldığı ücret35.000 TL
Tevkifatlı işyeri kira geliri (brüt)20.000 TL
Vergiye tabi gelir215.000 TL

GVK’nın 85. maddesine göre ödevli 120.000 TL serbest meslek kazancı için mutlaka yıllık gelir vergisi beyannamesi verecektir. GVK’nın 86/1-b maddesine göre ise 1. işveren hariç diğer işverenden elde edilen ücret geliri 2015 yılı için beyanname verme sınırı olan 30.000 TL’yi geçtiği için, ödevli ücret gelirlerinin tamamı olan 75.000 TL’yi beyannamesine dahil edecektir. Tevkifata tabi 20.000 TL işyeri kira geliri de ücret geliri ile toplandığında beyanname verme sınırını aştığından, GVK’nın 86/1-c maddesi gereğince beyannameye dahil edilecektir. Dolayısıyla, ödevlinin beyan etmesi gereken gelir vergisi matrahı 215.000 TL olacaktır. Ancak, yıl içinde ücret ve işyeri kira gelirlerinden tevkif suretiyle kesilen vergiler ile yıl içinde serbest meslek kazancından dolayı ödemiş olduğu geçici vergi hesaplanan gelir vergisinden mahsup edilecektir.

Örnek 5: Doktor Bayan (E), 2016 yılında serbest meslek faaliyetinden 50.000 TL zarar elde etmiştir. Ancak, yazmış olduğu tıp kitabı satışından ise 25.000 TL telif kazancı elde etmiş olup, telif kazancı üzerinden yıl içinde kitabı basan yayınevi tarafından (25.000 X%17=) 4.250 TL tevkifat yapılmıştır.

Ödevli doktorluk faaliyetinden zarar elde etmiş olmasına rağmen yıllık beyanname verecek, ancak hesaplanan gelir vergisi olmayacaktır. GVK’nın 18. maddesi kapsamında elde ettiği telif kazancı ise gelir vergisinden istisna olup, GVK’nın 86. maddesine göre yıllık beyannameye dahil edilmeyecek ve yıl içinde 94. maddeye göre yapılan tevkifat nihai vergi olacaktır.

Örnek 6: Serbest meslek erbabı Bay (F)’nin 2016 yılında 150.000 TL gayrisafi hasılatı, 40.000 TL de indirilecek gideri bulunmaktadır. Ödevli bakmakla yükümlü bulunduğu çocuğu için 1. Dereceden engellilik indiriminden (2016 yılında aylık 900 TL) yararlanmakta olup, ayrıca yıl içinde 10.000 TL Bağ-Kur primi ödemiştir. Bu verilere göre beyan edilecek serbest meslek kazancı şöyle olacaktır.

Toplam Hasılat150.000 TL
İndirilecek giderler40.000 TL
Serbest meslek Kazancı (150.000-40.000=)110.000 TL
Bağ-Kur primi  10.000 TL
Engellilik indirimi tutarı (2016 yılı için yıllık (900X12=)  10.800 TL
Beyan edilecek serbest meslek kazancı
(110.000-(10.000+10.800)=)
89.200 TL

Örnek 7: Serbest meslek erbabı Bay (G)’nin 2016 yılında elde ettiği serbest meslek kazancı ve menkul/gayrimenkul sermaye iradı gelirleri şöyledir.

Serbest meslek kazancı100.000 TL
İşyeri kira geliri (tevkifata tabi tutulmuş)20.000 TL
Mevduat faizi (tevkifatlı)  30.000 TL
Beyan edilecek gelir toplamı120.000 TL

                                                                    
GVK’nın 85. maddesine göre ödevli 100.000 TL serbest meslek kazancı için mutlaka yıllık gelir vergisi beyannamesi verecektir. Serbest meslek kazancı ile brüt işyeri kira gelirinin toplamı olan (100.000+20.000=) 120.000 TL, 2016 yılı beyanname verme sınırı olan 30.000 TL’yi aştığından yıllık gelir vergisi beyannamesine tevkifatlı işyeri kira geliri de dahil edilecektir. GVK’nın geçici 67. maddesine göre tevkifata tabi tutulan mevduat faizi ise beyan edilmeyecektir. Ödevli, beyannameye dahil ettiği kazançlardan yıl içinde tevkif suretiyle kesilen gelir vergisini, hesaplanan gelir vergisinden mahsup edebilecektir.

Örnek 8: Bay (H), 2016 yılında serbest meslek faaliyeti sonucunda elde ettiği hasılattan, yapmış olduğu giderleri indirdikten sonra 150.000 TL serbest meslek kazancı elde etmiş, ayrıca kiraya verdiği işyerinden tevkifata tabi 24.000 TL, konutundan ise 12.000 TL kira geliri elde etmiştir.


Serbest meslek kazancı
150.000 TL
Tevkifatlı işyeri kira geliri (Brüt)24.000 TL
Mesken kira geliri12.000 TL
Beyan edilecek gelir186.000 TL

Ödevli, serbest meslek kazancı nedeniyle mutlaka yıllık beyanname verecektir. Serbest meslek kazancından yıl içinde kesilen vergiler, hesaplanan vergiden mahsup edilebilecektir. Ödevli serbest meslek kazancı nedeniyle yıllık beyanname vermesi nedeniyle mesken istisnasından yararlanamayacaktır. Kira gelirlerinin beyanı ise; tevkifatlı 24.000 TL’lik işyeri kira geliri ile 12.000 TL mesken kirası toplandığında (36.000 TL), GVK’nın 86/1-c maddesine göre 2016 yılı için beyanname verme sınırı olan 30.000 TL’yi geçtiği için, serbest meslek kazancı ile işyeri ve mesken kira geliri toplamı olan (150.000+24.000+12.000=) 186.000 TL beyan edecektir.

Örnek 9: İstanbul’da Mali Müşavirlik yapan  Bay (K)’nın, 2016 yılına ilişkin olarak giderler sonrasında beyan edilecek serbest meslek kazancı 250.000 TL’dir. Ödevli, 1.5.2000 doğumlu çocuğunun eğitimi için özel bir okula 30.000 TL, eşinin ameliyatı için özel bir hastaneye de 10.000 TL ödeme yapmış ve faturasını almıştır.

GVK’nın 89/2. maddesine göre, beyan edilen gelirin %10'unu aşmaması, Türkiye'de yapılması ve gelir veya kurumlar vergi mükellefiyeti bulunan gerçek veya tüzel kişilerden alınacak belgelerle tevsik edilmesi şartıyla, mükellefin kendisi, eşi ve küçük çocuklarına ilişkin olarak yapılan eğitim ve sağlık harcamalarının, gelir vergisi matrahının tespitinde gelir vergisi beyannamesinde bildirilecek gelirden indirilebileceği hükme bağlanmıştır.

23/10/2012 tarihli ve 85 No.lu Gelir Vergisi Sirkülerinin "10. Diğer Hususlar" başlıklı bölümünde "çocuk" veya "küçük çocuk" tabirinden; mükellefle birlikte oturan veya mükellef tarafından bakılan (nafaka verilenler, evlat edinilenler ile ana veya babasını kaybetmiş torunlardan mükellefle birlikte oturanlar dâhil) 18 yaşını veya tahsilde olup, 25 yaşını doldurmamış çocukların anlaşılması gerektiği belirtilmiştir.


Beyan edilen serbest meslek kazancı
250.000 TL
Eğitim ve sağlık harcaması (30.000+10.000=)40.000 TL
İndirim konusu yapılabilecek eğitim ve
sağlık harcaması tutarı (250.000X%10=)
25.000 TL
İndirimi mümkün olmayan eğitim ve
sağlık harcaması (40.000-25.000=)
15.000 TL
Vergiye tabi matrah (250.000-25.000=)225.000 TL

Buna göre,  18 yaşını veya tahsilde olması halinde 25 yaşını doldurmamış çocuklara ait eğitim harcamalarının, Türkiye'de yapılması ve gelir veya kurumlar vergi mükellefiyeti bulunan gerçek veya tüzel kişilerden alınacak belgelerle tevsik edilmesi şartıyla, beyan edilen gelirden indirim konusu yapılması mümkün bulunmaktadır. Örneğimizde, mükellefle birlikte oturan veya mükellef tarafından bakılan 18 yaşını doldurmamış çocuk için ödenen 30.000 TL eğitim gideri ile mükellefin eşi için yapmış olduğu 10.000 TL’lik sağlık harcaması toplamı olan 40.000 TL, GVK’nın 89/2. maddesi gereğince beyan edilen gelirin %10’nu (250.000 X%10=) olan 25.000 TL’yi aştığından, 2017 yılında verilecek yıllık gelir vergisi beyannamesinden beyan edilecek gelir tutarından indirim konusu yapılacak eğitim ve sağlık harcaması tutarı 25.000 TL olacaktır.

Örnek 10: İstanbul’da kendi ofisinde Yeminli Mali Müşavirlik yapan Bay (M)’nin 2016 yılına ait gelir ve gider bilgileri ile beyan edilen gelirden indirim konusu yapılacak hususlara ilişkin bilgiler şöyledir.
-Ödevli, serbest meslek faaliyetinden 300.000 TL gayrisafi hasılat elde etmiştir.
-Bilirkişilik faaliyeti sonucunda bir mahkeme tarafından tevkifata tabi olarak 10.000 TL bilirkişilik ücreti elde etmiştir.
-Ödevli serbest meslek faaliyeti için GVK’nın 68. maddesi kapsamında 80.000 TL gider yapmıştır.
-Ödevli yıl içinde 25.000 TL geçici vergi ödemiştir.
-Ödevliye yapılan serbest meslek ödemelerinden yıl içinde 50.000 TL tevkifat yapılmıştır.
-Ödevli İstanbul’da sahibi olduğu işyerinden tevkifatlı 24.000 TL, Ankara’da bulunan dairesinde 12.000 TL mesken kira geliri elde etmiştir. Ödevli, götürü gider yöntemini seçmiştir. İşyeri kira ödemelerinden 4.800 TL tevkifat yapılmıştır.
-Ödevli, 8.000 TL Bağ-Kur primi ödemiştir.
-Ödevli, 2016 yılında 8 yaşındaki küçük çocuğu için aylık 500 TL hayat sigorta primi, çalışmayan eşi için ise aylık 300 TL bireysel emeklilik katkı payı ödemiştir.
-Ödevli, 2016 yılında özel bir okula küçük çocuğu için 20.000 TL eğitim gideri, eşi için özel bir sağlık kurumuna ise 8.000 TL sağlık gideri ödemiş ve giderlerin faturasını almıştır.
-Ödevli, Türkiye Kızılay Derneğine 3.000 TL ve Türkiye Yeşilay Cemiyetine 2.000 TL makbuz karşılığında nakit bağış yapmıştır.

Örnek hakkında açıklamalar:
-Ödevli serbest meslek kazancı nedeniyle vereceği yıllık beyannameye tek işverenden alınan ve tevkifata tabi tutulan 10.000 TL bilirkişilik ücretini GVK’nın 86/1. maddesine göre beyan etmeyecektir.
-Ödevlinin kira geliri toplamı (24.000+12.000=) 36.000 TL, GVK’nın 21. maddesine göre serbest meslek kazancı nedeniyle mükellef olduğundan 2016 yılı için uygulanacak 3.800 TL mesken istisnasından yararlanamayacaktır.
-Tevkifata tabi işyeri kira geliri ile mesken kira geliri toplandığında 2016 yılı beyanname verme sınırı olan 30.000 TL’yi aştığından, işyeri kira geliri de beyannameye dahil edilecektir.

Şimdi öncelikle, Yıllık Gelir Vergisi Beyannamesinde yer alacak Serbest Meslek kazancını ve Gayrimenkul Sermaye İradına ilişkin safi iradı bulalım.

Serbest Meslek Kazançlarına İlişkin Bildirim
Gayrisafi hasılat                                                                             
İndirilecek giderler                                                                    
Kar                                                                                           
Bağ-Kur primi                                                                                     
Beyan edilen serbest meslek kazancı                                             
Gayrimenkul Sermaye İradına İlişkin Bildirim
Gayrisafi İrat                                                                                    
Giderler (36.000X%25=)                                                                   
Safi İrat                                                                                            

300.000 TL
80.000 TL
220.000 TL
8.000 TL
212.000 TL


36.000 TL
9.000 TL
27.000 TL

GVK’nın 89. maddesine göre beyan edilen gelir tutarından indirim konusu yapılacak hususlar ile ödenecek gelir vergisi hesaplaması şöyle olacaktır.

Serbest meslek kazancı 212.000 TL
Gayrimenkul sermaye iradı  27.000 TL
Beyannamedeki kar toplamı (mahsup edilecek indirimler ve
geçmiş yıl zararları toplamından önceki tutar)
239.000 TL
Hayat sigorta prim ödemesi (500X12 ay)                                                        6.000 TL
2016 Yılı asgari ücretin yıllık brüt tutarı (yıllık üst limit)19.764 TL  
Beyan edilen gelirin %15’i (239.000X%15=) 35.850 TL
İndirim konusu yapılacak hayat sigorta prim tutarı (6.000X%50=)                                 3.000 TL
Eğitim ve sağlık harcaması toplamı (20.000+8.000=)28.000 TL
Beyan edilen gelirin %10’u (239.000X%10=)  23.900 TL
İndirim konusu yapılacak eğitim ve sağlık harcaması tutarı23.900 TL
Türkiye Kızılay Derneği ve Türkiye Yeşilay Cemiyetine yapılan
bağış tutarı (tamamı indirilir)
5.000 TL
İndirimler toplamı (3.000+23.900+5.000=)31.900 TL

-Ödevli çalışmayan eşi için ödediği yıllık (300X12=) 3.600 TL bireysel emeklilik katkı payını beyan ettiği gelirden indirim konusu yapamayacaktır. Çünkü, yapılan düzenlemeye göre 1.1.2013 tarihinden itibaren ödenen bireysel emeklilik katkı payları yıllık beyannameden indirim konusu yapılamamaktadır.
-Hayat sigorta şirketine ödenen 6.000 TL’lik prim tutarının %50’si olan 3.000 TL, beyan edilen gelirin %15’i olan (239.000X%15=) 35.850 TL’yi ve 2016 yılı asgari ücretin yıllık brüt tutarını aşmadığından indirim konusu yapılacaktır.
-Yıl içinde yapılan 28.000 TL eğitim ve sağlık harcaması tutarı, beyan edilen gelirin %10’unu olan (239.000X%10=) 23.900 TL’yi aştığından, tamamı indirilemeyecek ve 23.900 TL’lik kısmı yıllık beyannameden indirilebilecektir.

-Türkiye Kızılay Derneği ve Türkiye Yeşilay Cemiyetine makbuz karşılığı yapılan toplam 5.000 TL tutarındaki bağışın tamamı GVK’nın 89. maddesine göre indirim konusu yapılabilecektir.
Örnekte, mükellef Mart/2017 ayında vereceği yıllık beyannamede indirim konusu yapacağı tutarı, yıllık gelir vergisi beyannamesinin Gelir Bildirimi bölümünde gösterecek ve “Kar” toplamından indirim konusu yapacaktır. Mükellefin beyannamede başka bir indirimi ve geçmiş yıl zararı olmaması durumunda vergi matrahı ve ödemesi gereken gelir vergisi aşağıdaki şekilde hesaplanacaktır.


GELİR BİLDİRİMİ
Serbest Meslek Kazancı                                                             212.000 TL
Gayrimenkul Sermaye İradı                                                                     27.000 TL
Kar 239.000 TL
Mahsup edilecek indirimler ve geçmiş yıl zararları toplamı   31.900 TL
Mahsup sonrası kalan tutar207.100 TL
Vergiye tabi gelir (Matrah)207.100 TL
Hesaplanan gelir vergisi (GVK’nın 103. mad. göre %15-20-27-35)  64.235 TL
Tevkif yoluyla ödenen vergiler (50.000+4.800=) 54.800 TL
Ödenen geçici vergi  25.000 TL
Mahsup edilecek vergiler toplamı (54.800+25.000=)79.800 TL
Ödenmesi gereken gelir vergisi (64.235-79.800=)Yok
İadesi gereken gelir vergisi ve/veya geçici vergi15.565 TL

Buna göre, örneğimizde yıllık beyannamede beyan edilen gelir tutarından mahsup edilecek indirimler toplamı olan 31.900 TL indirim konusu yapılacak ve vergiye tabi gelir (239.000-31.900=) 207.100TL olacaktır. Vergiye tabi matrah olan 207.100 TL üzerinden hesaplanan gelir vergisi ise 64.235 TL olacak ve yıl içinde serbest meslek ve işyeri kira gelirinden yapılan tevkifat tutarı olan 54.800 TL ile yıl içinde ödenen 25.000 TL geçici vergi toplamı olan 79.800 TL’de bu tutardan mahsup edildiğinde, ödenecek gelir vergisi çıkmayacak ve iadesi gereken gelir vergisi 15.565 TL olacaktır. Örnekte, yıllık beyannameye dahil edilmeyen, tek işverenden elde edilen 10.000 TL bilirkişilik ücretinden yıl içinde yapılan vergi tevkifatı, beyannamede hesaplanan vergiden mahsup edilmeyecektir.

Ödevli, 2016 yılında elde ettiği serbest meslek kazancı için Mart/2017 ayında vereceği Gelir Vergisi Beyannamesi için belirlenen damga vergisini de ödeyecektir. Yıllık Beyannamede, mükellefin yıl içinde ödediği geçici vergi ile tevkif yoluyla kesilen gelir vergisi, hesaplanan vergiden fazla olduğundan iade edilecek vergi çıkmaktadır. Mükellef, vergi dairesine başvurarak, mahsup edemediği vergiyi nakten veya mahsuben iade talep edecektir. Gelir İdaresi Başkanlığı tarafından yayınlanan 22.01.2016 tarihli ve GVK-99/2016-1 Sayılı Gelir Vergisi Sirküleri ile gelir ve kurumlar vergisine yönelik iade talepleri, mükelleflerin elektronik ortamda gönderecekleri bilgi ve belgeler esas alınarak hazırlanan Gelir ve Kurumlar Vergisi Standart İade Sistemi (GEKSİS) kullanılarak yapılacaktır.

 NOT: İstanbul SMMMO’nın Mali Çözüm Dergisinin 138. Sayısında (Kasım-Aralık/2016) yayımlanmış olup yazarın özel izniyle yayımlanmaktadır.
193 Sayılı Gelir Vergisi Kanununun 1, 65, 66, 67, 68, 85, 86, 89, 94, 103, 104, mük.120, 121.  Maddeleri.

  • 290 Seri No.lu Gelir Vergisi Genel Tebliği
  • 289 Seri No.lu Gelir Vergisi Genel Tebliği
  • 252 Seri No.lu Gelir Vergisi Genel Tebliği
  • 429 Sıra No.lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği
  • 75 No.lu Gelir Vergisi Sirküleri
  • 85 No.lu Gelir Vergisi Sirküleri
  • 99 No.lu Gelir Vergisi Sirküleri
  • Serbest Meslek Kazançları Vergi Rehberi 2015, http://www.gib.gov.tr. Şubat 2015
  • TÜRKAY İmdat, Serbest Meslek Kazançlarının Vergilendirilmesi, Seçkin Yayınevi, Ankara, 3. Baskı, Ocak/2016.
İmdat TÜRKAY, Serbest Meslek Kazançlarının Vergilendirilmesi, Seçkin Yayıncılık, 3. Baskı, Ocak-2016, s.24-25.
Serbest meslek kazancının tespitinde hasılattan indirimi konusu yapılacak hususlara ilişkin olarak ayrıntılı bilgi için bakınız İmdat TÜRKAY, a.g.k., s. 195-249.
www.gib.gov.tr/Rehberler/Gelir Vergisi Kanunu/2015/Serbest Meslek Kazançlarının Vergilendirilmesi, s.4-5.
İmdat TÜRKAY, a.g.k, s. 313.