Fatih ALTUNTAŞ
Fatih ALTUNTAŞ / Okan ATAK

Sahte Belge Düzenlemeyi Meslek Haline Getirmiş Olanların Ortak Özellikleri

3514
Okan ATAK

Vergi kaçırmak isteyen bir mükellefin başvuracağı yollardan biri hatta başta geleni sahte belge kullanarak daha az vergi ödemek veya vergi ödememek durumudur. Bu durum da, komisyon karşılığında sahte belge ticareti yapan paravan işletmeleri ortaya çıkarmaktadır.

Sahte veya muhteviyatı itibariyle yanıltıcı belge düzenlemenin en önemli nedeni ciddi bir zahmet ve maliyete katlanmaksızın yasa dışı olarak haksız, kolay kazanç elde etmektir.       
    
Sahte belge düzenleme fiilini işleyen mükelleflerin çoğunlukla katlandığı giderler belge basımı veya kuruluş giderleri gibi maliyeti düşük olanlardır. Bu düşük maliyete karşın düzenlenen belgelerde yer alan fatura tutarının belli bir yüzdesi kadar komisyon alınmak suretiyle önemli düzeyde haksız kazanç elde edilebilmektedir.

Sahte belge düzenlemeyi meslek haline getirmiş şirket veya şahıslar genellikle aşağıda sıralanan ortak özellikleri taşımaktadırlar.

  • Bu işletmeler; genellikle çok düşük sermayeli, makine, tesis ve demirbaşları olmayan, çok küçük mekânlarda kurulan, çalıştırdığı işçisi olmayan (ya da göstermelik olan) firmalar olup, çek senet gibi ispat edici kıymetli evrak kullanmamaktadırlar.
  • İşletmenin faaliyet göstereceğini beyan ettiği iş kolları mümkün olduğunca geniş tutulmaktadır.
  • İşyeri olarak belirtilen adresler; bir masa, bir telefon, birkaç sandalye ve koltuk, birkaç raf ve göstermelik birkaç maldan oluşan bir büro olup; iş yerlerinin genellikle şube ve depoları bulunmaz.
  • Görünürde iş hacimleri çok yüksek olmasına rağmen söz konusu faaliyet herhangi bir işçi çalıştırmaksızın veya iş hacmi ile uyumlu olmayacak derecede az sayıda işçi çalıştırılarak yürütülmektedir. Genelde bu işçilerin işveren primleri ödenmemektedir.
  • Bildirmiş oldukları adresler genelde kayıtsız adresler olup, gerçek olması durumunda da sık sık adres değiştirmek suretiyle izlerini kaybettirme çabası içinde olurlar.
  • Bu şahıs veya şirketlere ulaşılsa bile defter ve belgeleri inceleme elemanına ibraz etmeyerek sahte belge aldıkları ve verdikleri kişi veya şirketleri gizlemeye çalışırlar.
  • Gerçek bir ticari faaliyette bulunuyormuş gibi vergi kanunlarında yer alan bazı biçimsel yükümlülükleri (defter tutma, beyanname verme, vb gibi) usulen yerine getirirler.
  • Çok kısa sürelerde milyonlarla ifade edilen iş hacimlerine (yeterli sermaye ve formasyondan yoksun olmalarına rağmen) ulaşılmış görünmekte, fakat buna rağmen ya hiç ödenecek vergi beyan etmemekte, ya da cüzi miktarlarda ödenecek vergi beyan etmekle birlikte beyan etmiş oldukları vergiyi de ödememektedirler.
  • Gelir vergisi/kurumlar vergisi ve katma değer vergisi beyannamelerinde yüksek tutarlı hasılat beyan ederek yapılacak karşıt incelemelerde faturanın sahteliğinin dosya aşamasında ortaya çıkması engellenmekte, bu suretle inceleme riski azaltılarak sahte faturayı kullanacak mükelleflere beyan edildiği izlenimi uyandırılarak güven vermek suretiyle pazarlama hacmi, dolayısıyla sahte fatura pazarlama kazancı artırılmış olmaktadır.
  • Genellikle büyük meblağlı faturalar düzenlemekte, ancak vermiş oldukları KDV beyannamelerinde genellikle sonraki döneme devreden KDV beyan etmekte, bazı dönemlerde ortaya çıkan cüzi miktarlardaki ödenmesi gereken KDV’yi de ödememektedirler.
  • Sahte belge düzenleyenler banka sistemini kullanmaz ve fatura bedelleri peşin tahsil edilmiş gibi “Kasa Hesabı” çalıştırılarak ya da kredili (vadeli) olarak emtia/hizmet satılmış gibi “Alıcılar Hesabı” çalıştırılarak muhasebe kaydı yaparlar. Bu nedenle “Bankalar Hesabı” genelde boştur. Bankalarla hiç çalışmazlar ya da sadece kullanıcıların istekleri ile muvazaalı banka işlemleriyle tahsilât işlemleri yaparlar ve bu tahsilâttan elde edilen paraları da tekrar sahte belge kullanana geri verirler. Ya da tahsilâtı sahte belge düzenleyen adına, sahte belge kullananın çalışanları yapar. Çünkü sahte belge kullanan, sahte belge düzenleyene güvenmez, bu nedenle çek/senet tahsilâtını da sahte belge düzenleyen adına kendi adamlarına/çalışanlarına yaptırırlar.
  • Bu şahıs ve firmalar düzenledikleri sahte faturalara karşılık yine sahte faturalarla defterlerine mal ve hizmet alımı girişi yapmakta, bu yolla emtia dengesi kurmaya çalışmakta veya hiç belge temin etmeden tamamen hayali kayıtlar yapmakta ve beyanda bulunmaktadırlar.
  • Bu tür kişi veya firmalar tarafından düzenlenmiş sahte faturalar, genellikle yine sahte fatura düzenleme amacıyla kurulmuş paravan firmalar üzerinden geçirilerek zincirin halkaları genişletilmekte, bu yolla da vergi incelemeleri esnasında sahte belgeyi düzenleyen ve kullanan firmalar arasında bağlantı kurulması engellenmeye çalışılmaktadır.
  • Vergi idaresince tespit edildiklerinde, mali güçleri olmadığından ya da üzerlerine kayıtlı mal bulunmadığından maddi bir müeyyide uygulanamamakta, vergi ve cezalar tahsil edilememektedir.

Sahte veya muhteviyatı itibariyle yanıltıcı belge düzenlemenin en önemli nedeni ise komisyon geliri elde etmektir. Bu itibarla, sahte veya muhteviyatı itibariyle yanıltıcı belge düzenleyenler ile kullananlar arasında karşılıklı menfaat birliği vardır. Sahte belge düzenleyenler söz konusu faturaları belli bir bedel karşılığında satmakta, kullananlar ise verdikleri komisyondan daha fazla vergi ödemeyerek kayıt dışı kazançlarını artırmaktadırlar.

Kuşkusuz sahte veya muhteviyatı itibarıyla yanıltıcı belge düzenlenmesi veya bunların kullanılması durumunda, bu vesikaların şekil ve usul şartlarına uymak suretiyle kamuyu aldatma kabiliyeti taşımasına özen gösterileceği tabiidir. Nitekim kayıtların tevsikinde kullanılan bu tür belgelerin ilk etapta sahte veya muhteviyatı itibariyle yanıltıcı oldukları anlaşılamaz. Ancak kayıtlara dayanak olarak gösterilen belgelerde yer alan bilgilerin doğru ve gerçeği yansıtıp yansıtmadığına dair yapılan inceleme ve araştırmalar sonucunda, belgelerin sahte veya muhteviyatı itibarıyla yanıltıcı olup olmadıkları anlaşılabilir.

Vergi bilincinin yeterince yerleşmemiş olması mükellefleri vergi ile ilgili ödevlerini yerine getirmemeye ve mümkün olduğu kadar vergiden kurtulma yoluna itmektedir. Bu durum nedeniyle, komisyon karşılığında sahte fatura düzenlemek suretiyle mükelleflerin vergi kaçırmasına yardımcı olan kişi veya firmalar ortaya çıkmaktadır. Günümüz koşulları da göz önüne alındığında sahte fatura ticareti ile uğraşanlar bu işi daha bir ustalıkla yerine getirmeye çalışmaktadırlar. Dolayısıyla bu organizasyonların ortaya çıkmaması için gerekli yasal işlemler yapılmakta ve mümkün olduğu kadar açık kapı bırakılmamaya çalışılmaktadır.

YASAL UYARI : Yayınlanan köşe yazısı/haberin tüm hakları yazara aittir. Yazar adı ve "vergialgi.net" internet sitesi adı kullanılmadan alıntı yapılamaz.