Ferit ÖZ
Ferit ÖZ

Erken Rezervasyon Tatil Satışları

1733

2000’li yılların ortalarından itibaren ülkemizde yaygınlaşmaya başlayan erken rezervasyon tatil satışları günümüzde oldukça popüler bir hale geldi.

Her ne kadar çok fazla fiyat avantajı sağlamadığı, sonraki dönemlerde de aynı şartlarla tatil satın alınabildiği, ülkemizde önceden tatil planlamanın alışkanlıklarımızla örtüşmediği gibi eleştiriler olsa da seyahat acentelerinin erken rezervasyonları bir önceki yılın Kasım ayına kadar çektikleri görülmektedir.

Otellerle acentelerin farklı yöntemlerle anlaşma sağlama durumları (tek kanal, ön ödemeli, garantili vb.) olmakla beraber hizmetten faydalananlar açısından erken rezervasyon yöntemleri otelden doğrudan yapılan satışlar ile acenteler kanalıyla yapılan satışlardır.

Mevcut uygulamalarda örneğin 2016 Temmuz ayında tatil planlayan bir kişi otel veya acente üzerinden rezervasyonunu yapmakta ve liste fiyatı 5.000 TL olan 5 günlük bir tatili kredi kartıyla 3.000 TL’ye 10 taksitle satın almaktadır.

Konaklama hizmeti henüz verilmediğinden alınan bu bedeller oteller ve acenteler tarafından avans hesaplarında izlenebilir. Ancak gelir ve kurumlar vergisi açısından bir önemi olmamasına karşın alınan bedeller karşılığında fatura düzenlemesi hali KDV açısından farklılık arz etmektedir. 3065 sayılı KDV Kanununa göre, hizmetin yapılmasından önce fatura veya benzeri belgeler verilmesi halinde, bu belgelerde gösterilen miktarla sınırlı olmak üzere fatura veya benzeri belgelerin düzenlenmesiyle vergiyi doğuran olay gerçekleştiğinden konaklama hizmeti tamamlanmasa da, önceden müşterilere fatura ve benzeri belgeler verildiği takdirde KDV’nin beyan edilmesi gerekir.

Öte yandan, 1 No.lu KDV Beyannamesinde, bir vergilendirme döneminde gerçekleştirilen teslim ve hizmetlere ait bedelin kredi kartı ile tahsil edilen kısmı, beyannamenin (Sonuç Hesapları - Diğer Bilgiler - Kredi Kartı ile Tahsil Edilen Teslim ve Hizmetlerin Katma Değer Vergisi Dahil Karşılığını Teşkil Eden Bedel) satırına yazılmaktadır.

KDV beyannamesinde istenilen bu bilgi, verginin tarh ve tahakkuku ile ilgili olmayan denetim amaçlı bir bilgidir. Bu satırda vergiyi doğuran olayın gerçekleşip gerçekleşmediğine bakılmaksızın bir vergilendirme döneminde kredi kartı ile yapılan tahsilatlar gösterilmektedir. Bu satırda yer alan tutarların beyannamenin “Sonuç Hesapları” kulakçığındaki “Teslim ve Hizmetlerin Karşılığını Teşkil Eden Bedel” ile uyum göstermemesi durumunda bu husus vergi dairelerince sorgulanabilmektedir.

KDV matrahı ile kredi kartıyla yapılan tahsilatların uyumsuzluğunun, avans ödemelerinden kaynaklandığı izahat olarak gösterilebilir. Dolayısıyla erken rezervasyonda olduğu gibi konaklama hizmeti tamamlanmadan kredi kartı ile satış yapıldığı durumlarda bu satışlar için fatura düzenlenmemesi ve tahsil edilen tutarların avans hesabında izlenmesi mümkündür.

Uygulamada da otel ve acenteler erken rezervasyonlarda fatura düzenlememekte, tatilin sonunda otel çıkışında veya müşterinin adresine göndermek yoluyla belge vermektedirler.

Burada özellik arz eden durum seyahat acentelerinin kendilerinin doğrudan konaklama hizmeti vermedikleri halde konaklama faturası kesmeleridir.

VUK’un 229. maddesine göre fatura, satılan mal veya yapılan iş karşılığında müşterinin borçlandığı tutarı göstermek üzere malı satan veya işi yapan tüccar tarafından müşteriye verilen ticari belgedir.

Faturanın kural olarak, malın teslim edildiği veya hizmetin sunulduğu kişiye düzenlenmesi gerekir.

Seyahat acentelerinin otel-tatil paketi satışlarında da kural, konaklama hizmetini veren otelin müşteriye konaklama faturası; acentenin ise otele komisyon faturası düzenlemesidir.

Ancak; KDV oranlarını belirleyen 2007/13033 sayılı BKK’ya göre, (II sayılı liste B/25. sıra) 1618 sayılı Kanun hükümlerine göre Kültür ve Turizm Bakanlığından işletme belgesi almış seyahat acenteleri tarafından müşteriye aktarılan geceleme hizmet tutarı ve bu hizmete ilişkin aracılık bedellerine de konaklama tesislerinde verilen geceleme hizmetlerine ait oranı uygulanmaktadır.

KDV Genel Uygulama Tebliğinin (III/B-2.5.3) bölümünde (daha önce 108 No.lu KDV Tebliğinde) ise, geceleme hizmetinin seyahat acenteleri aracılığıyla verilmesi halinde hizmeti veren konaklama tesislerinin faturayı seyahat acentesine, seyahat acentelerinin de hizmeti alan kişi veya kuruluşlara ayrıca bir hizmet faturası düzenleyeceği açıklanmıştır.

Bu çerçevede, doğrudan VUK ve alt mevzuatında açık bir hüküm olmamakla birlikte BKK ve KDV mevzuatında yer alan açıklamalar doğrultusunda, seyahat acentelerinin doğrudan konaklama hizmeti sunmasa da, kendilerinden otel-tatil paketi satın alan müşterilerine konaklama faturası kesebileceğini söyleyebiliriz.

Konuyla ilgili bir diğer uygulama erken rezervasyonlarda sigorta imkanı sağlanmasıdır. Ucuz fiyata tatil opsiyonu sunan, aynı zamanda beklenmedik bir durum çıkması halinde ödenen tatil ücretinin iadesine olanak tanıyan bu uygulamada müşteriler, erken rezervasyonla satın aldıkları tatillerini belli bir süre kalıncaya kadar koşulsuz olarak iptal ettirebilmektedirler. Böylece müşteriler, ortaya çıkabilecek riskleri sigorta şirketine devrederek erken rezervasyonun fiyat avantajlarından yararlanmakta, seyahat acenteleri ise satışlarını artırmaktadırlar.

Genellikle 72 saat kalana kadar iptal opsiyonu sunulan bu hizmet, yaklaşık olarak tatil tutarlarının %1’i kadar bir bedelle (10-20 TL gibi) sunulmaktadır.

Acenteler sundukları bu sigorta hizmetinde aracı konumda yer alırlar. Tatil bedelinin iadesi acente tarafından yapılmakla birlikte işlemin esas tarafları erken rezervasyon yaptıran müşteriler ile sigorta şirketleridir. Söz konusu sigorta işlemi KDV’den istisnadır ve BSMV’ye tabidir. Bu vergilendirme işleminin de sigorta şirketleri tarafından gerçekleştirilmesi gerekir.

Müşterilerin sigorta hakkını kullanarak erken rezervasyonlarını iptal ettirmeleri halinde seyahat acenteleri, müşterilerden tahsil ettikleri tatil bedelini iade ederler. Seyahat acentelerinin iptal sonucunda sigorta şirketinden tazminat niteliğinde bir ödeme alması durumunda bu işlem KDV’ye tabi olmaz ve bu bedel seyahat acentesi tarafından gelir hesaplarına atılarak vergilendirilir. Ayrıca, acente tarafından erken rezervasyon satışı ile birlikte çalıştırılan avans hesapları da kapatılır.

YASAL UYARI : Yayınlanan köşe yazısı/haberin tüm hakları yazara aittir. Yazar adı ve "vergialgi.net" internet sitesi adı kullanılmadan alıntı yapılamaz.